نگاهی به موقعیت مسلمانان مصر
درحال بارگزاري
  • تاريخ: شنبه 10 ارديبهشت 1390

نگاهی به موقعیت مسلمانان مصر


           
اسلام در کمتر از یک سده به سراسر خاورمیانه، شمال آفریقا و اسپانیا گسترش یافت و میانه‌ زمین، قلمرو جهان اسلام شد. در این منطقه‌ پهناور که زادگاه چند تمدن درخشان بود، مسلمانان دستاوردهای تمدنهای پیشین را پذیرفته و با توسعه آنها، تمدن شکوهمندی به وجود آوردند.  

کشور مصر در شمال قاره آفریقا و در کنار دریای مدیترانه و سرخ قرار دارد و وسعت آن از لحاظ بزرگی، بیست و هشتمین کشور جهان محسوب می شود. مرزهای این کشور از غرب به لیبی و از شرق به دریای مدیترانه و دریای سرخ و از شمال به فلسطین اشغالی و از جنوب به سودان محدود می شود.

هوای مصر تقریباً در تمام فصل ها غبار آلود است. علاوه بر گرد و غبار، ذرات معلق شن نیز هوای بیابانی مصر را همراهی می کنند. آب و هوای مصر در نقاط مختلف متفاوت است در تابستان در صحراها هوا گرم و در سایر نواحی خشک و مرطوب است .

کانال سوئز یکی از مهمترین کانالهای ارتباطی جهان به شمار می آید این کانال دریای مدیترانه را به دریای سرخ مرتبط می کند. طول کانال سوئز حدود160 کیلومتر و عمق آن 5/11 متر است.

پایتخت کشور مصر قاهره است که با داشتن حدود 14 میلیون نفر جمعیت، بزرگترین شهر محسوب می شود. قاهره قدیم بافت اصلی شهر، مراکز اقتصادی، اماکن زیارتی زینبیه مقام سیده زینب، رأس الحسین(ع) و سیده نفیسه نوه امام حسن مجتبی(ع) و دانشگاه قدیمی الازهر را در بر دارد و یکی از مناطق پرجمعیت است.

از دیگر مناطق قاهره  قدیم منطقه درسا می باشد که انبوه مقابر پادشاهان عثمانی در آن وجود دارد، منطقه جیزه با بیش از بیست پل ارتباطی بر روی رودخانه نیل به قاهره و در آن سوی نیل قرار گرفته و مراکز سیاحتی، باستانی و از جمله اهرام سه گانه و مجسمه در این منطقه قرار دارد.

جغرافیای انسانی


براساس سازمان مرکزی آمار مصر در سال 1995 به بیش از 61 میلیون نفر رسیده است. از نظر پراکندگی جمعیت در مصر، 47 درصد در شهرها و 52 درصد در روستاها اسکان دارند، در بعد فرهنگی تنها 44 درصد از مردم مصر با سواد هستند و 56 درصد باقی بی سوادی می باشند که در میان بیسوادان 21 درصد زن و 42 درصد مرد وجود دارد.

نژاد مردم مصر از قرنها پیش یعنی از زمان فراعنه بیشتر سفید پوست و از نژادهای (مصری، بدوی و نوبه ای) بوده اند، مردم روستایی مصر از صحرانشینان و از نظر جثه بزرگ می باشند و رنگ چهره آن ها گندمگون است.

نژادهای مختلف در مصر وجود ندارند و غالب مردم مصر از نژاد «سامی» هستند. بافت جمعیتی در مصر روستایی و شهری است که وجه تمایز آن را فرهنگ روستا مشخص می کند. همچنین شهرهای دور از مرکز تا اندازه ای همچنان متأثر از فرهنگ بومی مربوط به خود هستند. لذا مردم مصر با یکدیگر روابط عاطفی خوبی دارند. زبان و خط طبق قانون اساسی آن کشور عربی است.

جغرافیای سیاسی

جمهوری عربی مصر از لحاظ وسعت، موقعیت جغرافیایی، تعداد جمعیت و پیشرفت مهمترین کشور عربی و مصر از نظر تاریخی از کشورهای با قدمت تاریخی است.

حکومت فراعنه به حدود 60 قرن قبل از میلاد باز می گردد که بعد از آن دوره، ایرانی ها، یونانی ها و اعراب بر آن حکومت کرده اند.

فرهنگ مصر فرهنگی اسلامی و غنی است که از زمانهای قدیم دانشمندان و اندیشمندان بسیاری در معروفترین دانشگاه مصر دانشگاه الازهر فعالیت داشته اند. مصر تنها کشور عربی است که اقتصاد آن نسبت به دیگر کشورهای عربی و آفریقایی پیشرفت  چشمگیری داشته است. اکثر جمعیت مصر کشاورز می باشند که در دره و یا دلتای نیل که قابل کشاورزی است، زندگی می کنند.

مهمترین نقش تعیین کننده از عوامل طبیعی و جغرافیایی در مصر، کانال سوئز است.

موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی مصر سبب شده این کشور در منطقه خاورمیانه و قاره آفریقا نقش مهمی ایفا نماید.

از دیگر مشخصه های عمده مصر، رود نیل است که بر بسیاری از جنبه های زندگی مردم از جمله سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی، تأثیر گذاشته است.

ادیان و مذاهب

دین رسمی کشور مصر اسلام و اکثریت مردم ( 94 درصد ) پیرو آن هستند.

در سالهای بعد از قرن اول میلادی بیشتر مصریها به مذهب مسیح در آمدند. قبل از فتح مصر توسط مسلمانان مردم این کشور مسیحی بودند. همین که قوای فاتح اسلام مصر را فتح کرد، گروه بیشماری از مصریان مذهب اسلام را پذیرفتند و عده کمی از آنها در مذهب مسیح باقی ماندند که آنها را مسیحی قبطی می نامند.

به رغم اینکه مسیحیان 15 درصد جمعیت مصر را تشکیل می دهند ولی سوابق تاریخی چنان نشان می دهد که مسلمانان با دیگر مذاهب و به ویژه قبطی ها در کنار یکدیگر زندگی آرامی داشته و به حقوق یکدیگر احترام می گذارند.

آداب و سنن مذهبی

هنگامی که مصر به تصرف مسلمانان درآمد تعالیم اسلامی در مصر با فرهنگ این منطقه آمیخته شد. از این رو تبلور فرهنگ اسلامی در مراسم مختلفی که مردم مصر بر پا می دارند، مشهود است. اعیاد اسلامی، نماز جماعت، نماز جمعه در تمامی مساجد در خیابانها در شهرها و روستاها با شکوه خاصی برگزار می شود.

حلول ماه مبارک رمضان، نماز عید فطر جشن میلاد پیامبر(ص) همه ساله با تشریفات خاصی انجام می شود .

حوزه های دینی و رهبران مذهبی

طلاب دینی در مدارس و مساجدی که به این امر اختصاص یافته به فراگیری آموزش های اسلامی مشغولند. اما مهمترین حوزه دینی در مصر الازهر است. در این دانشگاه طلاب خارجی و داخلی اشتغال به تحصیل دارند و عده زیادی داوطلبان خارجی برای تکمیل دروس مذهبی در این دانشگاه ادامه تحصیل می دهند. در الازهر استادان معروف و علمای برجسته تدریس می کنند .

تشکیلات مذهبی


در مصر 170 مسجد وجود دارد که حدود 30 هزار از این مساجد دولتی است. دولت از طریق نهاد رسمی خود یعنی وزارت اوقاف، به دنبال هماهنگ کردن فعالیتهای مذهبی و سیاستهای خود، توسط اشخاصی که به عنوان امام جماعت در این مساجد می گمارد، است.

وزارت اوقاف و الازهر بررسی کتب مذهبی، نظارت سمینارهای اسلامی، کنترل نظام آموزشی و آموزشهای مذهبی در مدارس غیر دولتی، انجام پژوهشهای اسلامی و قرآنی، انتشار کتاب و نشریات مذهبی بررسی فعالیتهای مختلف فرهنگی و هنری و تطبیق با ارزشها اسلامی و تحقیق در زمینه وضعیت زندگی و مسائل مسلمانان را زیر دارند.

سیر تحولات فرهنگی

دانشگاه الازهر با سابقه چند ساله، یکی از غنی ترین و قدیمی ترین مراکز تاریخی اسلام است. ادبیات جدید عرب به شدت تحت تأثیر ادبای مصری است. علت این است که مصریها در احیای میراث فرهنگ عرب پیشتاز بوده اند. در قرون معاصر، مصر مهد ظهور اندیشه های نوین اسلامی و عربی بوده است.

بخش عمده ای از موفقیتهای سید جمال الدین اسد آبادی، بنیانگذار اصلاح نوین در اندیشه سیاسی در دوران اقامت او در قاهره حاصل شده است، در ذکر دیگر اندیشمندان اسلامی باید به سید قطب و حسن البناء اشاره کرد .

فرهنگ اسلامی مصر بی تأثیر از فرهنگ شیعی نیست. حضور فاطمیان در آن دیار موجب شد تا فرهنگ شیعی در آن جا پا گرفته و منتشر شود . مصریها به ائمه اطهار(ع) و امامان شیعه عشق می ورزند و این علاقه با نظر به زیارتگاه ها در مصر کاملاً مشهور است که خود نشانه ای از تبلور فرهنگی شیعه در ساختار شخصیت انسان مصری است.

رعایت سنن اسلامی در احوال شخصیه، منزلت بر جسته روحانیون و شخصیت های مذهبی مصر اهمیت دادن به قرائت قرآن که از بهترین قاریان قرآن در جهان اسلام مصری ها می باشند، نشان دهند نقش اسلام در تحولات فرهنگی و اجتماعی این کشور است.

آثار باستانی

مناطق: منطقه جیزه، اهرام ثلاثه در آن واقع است. همچنین منطقه سقاره این منطقه همان شهر محفیس است که روزگاری پایتخت مصر بود و منطقه الاقصر، این منطقه دارای یک سوم آثار تاریخی جهان است.

معابر و مقابر: مانند معبد الاقصر، مسجد الکرنگ، معابه فیله و دندره

آثار: مانند تل العمارنه، توناالجبل جای است که جهانگردان در آن اجساد مومیایی شده را مشاهده می کنند.

مساجد: مسجد محمد علی، مسجد الحسین که سر مبارک امام حسین (علیه السلام) در آن دفن شده است.

قلعه ها: قلعه صلاح الدین، قلعه محمد علی، قلعه تایتبای

کلیساها: کلیسای المعلقه، کلیسای ابوسرجه، کلیسای الست بربارت، درخت غدرا که انتساب دارد به حضرت مریم عذار که عمر آن به هزار سال می رسد.


منبع: خبرگزاری مهر
 
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved