بسم الله الرحمن الرحیم

شکی نیست که یکی ا ز شئونات اساسی پیامبران الهی تعلیم معارف و عقائد حقه دینی بوده و در راه این رسالت پیوسته با دو گروه مسترشدان و معاندان مواجه بوده اند و هماره به ارشاد مسترشدین و الزام معاندین و نیز به تثبیت و تحکیم عقائد و پاسخ به سؤالات و شبهات فکری همت می گماردند. از این رو دو مسئولیت خطیر از جمله اهداف و وظائف دینداران و ادامه دهندگان راه رسولان الهی بوده و از سوی دیگر از آنجا که خداوند بر ما قدرت تفکر و نیروی عقل ارزانی داشته به حکم همین عقل و همچنین دستورات الهی بر ما واجب است که درباره هستی و هستی آفرین و رسالت و جایگاه خویش و رسالت عملی خویش در این عالم اندیشیده و با تمسک به نشانه ها و آیات و حجتهای الهی صراط مستقیم حق را پیموده به منزلگاه و سعادت ابدی واصل گردیم و به تعبیر قرآن کریم :«سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق» (فصلت / 53) و ضرورت این مسیر بر هر انسانی در هر جایگاه و مرتبه ای ثابت بوده و نمی توان به عقائد و انکار موروثی قانع شده و یا به پیروی از گمانها و حدسها بسنده کرد و این اعتقاد و عقل ماست که ما را به اندیشه وامی دارد. چرا که اندیشیدن در واقع واسطه میان ایمان و عمل انسان بوده و در مرز بین اعتقاد و رفتار او قرار دارد. به این معنا که مبانی اعتقادی و باورهای شخصی از مجرای تفکرات انسان به منصه ظهور عملی و سیره و تکلیف و جایگاه عملی و موضع گیری خارجی وی را مشخص می نماید بر این اساس انسان نیازمند منظومه ای هماهنگ در اعتقادات و سپس تفکرات و نهایتاً عمل می باشد تا با تکیه بر آن به هماهنگ سازی رفتارها و موضع گیری های خود به نحوی صحیح و یقین آور بپردازند.
بر این اساس عدم هماهنگی در مبانی اعتقادی منجر به تناقض در اندیشه ها و نهایتاً رفتار عملی خواهد گردید و در تحلیل ناقص از رفتار انسان حجیت عمل تمام نبوده و نمی تواند جایگاه یقین آور تکلیف عملی انسان را تبین نماید.
از سویی تحلیل ناهماهنگ و منفک از سایر شئون در خود مبانی اعتقادی بدون هماهنگی و غیر نظام مند با ادراکات آدمی و بدون نگاهی جامع نسبت به هستی و هدف خلقت، نیز نتیجه ای بدون مبنا و ناموزون به دست خواهد داد که توانایی تحلیل هماهنگ رفتار انسان را نخواهد داشت کما اینکه در بسیاری از مکاتب معرفتی و حتی عقلانی شاهد آنیم. از این رو برآنیم تا در این گفتار اگر چه به اجمال و با نگاهی گذرا به بیان رویکردهای اعتقادی و مبانی فکری شیعه پرداخته تا در فضایی نسبتاً منسجم و همچنین روابط بین حلقه های منفک بتواند برای آنانکه جویای حقیقتند مشربی از شریعه شریفه شیعه باشد و هم پاسخگوی آنان که با غرض یا از سر خوش باوری اتهاماتی را به شیعه و عقائد ناب آن روا می دارند باشد.

والسلام علی من اتبع الهدی



فهرست مباحث