اخبار اعضای شورای‌عالی

آیت الله رمضانی: مرحوم آیت الله تسخیری اسلام را با

آیت الله رمضانی: مرحوم آیت الله تسخیری اسلام را با "نگاه جامع اهل بیتی" در دنیا عرضه کرد

حدود سی سال پیش، پس از آنکه جمعی از نخبگان شیعه جهان از رهبر معظم انقلاب اسلامی درخواست کردند که سازمانی برای حمایت فکری و فرهنگی از پیروان اهل بیت(ع) تأسیس شود، "مجمع جهانی اهل بیت(ع)" بنیان نهاده شد.

آیت الله «محمدعلی تسخیری» از مؤسسان مجمع جهانی اهل ‌بیت (علیهم ‌السلام) بود که از بدو تأسیس در سال ۱۳۶۹ تا مرداد ۱۳۷۸ دبیرکلی این سازمان مهم و مبارک را بر عهده داشت و خدمات گسترده ای به پیروان اهل بیت(ع) در سراسر دنیا ارائه کرد.

وی همچنین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را تأسیس کرد و علاوه بر آن در قامت مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام، معاون بین الملل سازمان تبلیغات اسلامی، نماینده مجلس خبرگان رهبری، دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و... اقدامات مؤثری در زمینه ترویج معارف دینی، وحدت جهان اسلام و خنثی‌سازی توطئه های دشمنان برای ایجاد تفرقه و درگیری بین ابناء امت اسلامی انجام داد.

آیت الله تسخیری که ۲۷ مهر ۱۳۲۳ در نجف متولد شده بود روز ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ در تهران دار فانی را وداع گفت. ششم مهرماه چهلم درگذشت آن عزیز است و خبرگزاری ابنا به مناسبت فرارسیدن این روز، سلسله گفتگوهایی با علماء و مسئولانی که همراه و همکار ایشان بودند، انجام داده است که بتدریج منتشر می گردد.

37b40fe3720ae2530dac183d4f79887e_316.jpg
متن زیر، حاصل گفتگو با آیت الله «رضا رمضانی» دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) درباره ویژگی های شخصیتی، جایگاه علمی و فعالیت های بین المللی مرحوم آیت الله تسخیری است:

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به کوشش: ع. حسینی عارف - احمد محبوبی
عکس: حمید عابدی
◀️ مـهـر 1399
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ابـنـا: امروز دوشنبه 7 مهر 1399 در چهلمین روز ارتحال مرحوم آیت‌الله تسخیری (رحمة ‌الله علیه) برای انجام گفتگویی در رابطه با شخصیت والای آن مرحوم در خدمت حضرت آیت‌ الله رمضانی دبیرکل محترم مجمع جهانی اهل بیت(ع) هستیم. به عنوان سؤال اول، از نظر شما بارزترین وجه شخصیت آیت‌الله تسخیری چه بود؟

 

a91ab8adfb44b3a61e59c501a7f961bb_524.jpg
ـــ بسم الله الرحمن الرحیم.

من پیش از هر چیز تشکر می‌کنم از دوستان خبرگزاری ابنا که مصاحبه‌های خوبی را تهیه و تنظیم کرده اند که هر کدام از منظری به شخصیت مرحوم آیت‌الله تسخیری می‌پردازد. این قدم خیلی ارزشمند است و ان شاءالله سعی شما مشکور باشد.

آیت‌الله تسخیری یک شخصیت جامعی از خود ساخته بود. شاگردان آیت الله شهید «سید محمدباقر صدر» شخصیت‌های جامعی بوده و در حوزه‌های مختلف صاحب سبک هستند. مرحوم آیت‌الله تسخیری هم از جمله شخصیت‌هایی است که واقعاً از جامعیت در حوزه های علمی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی برخوردار بود. اما به نظر من بارزترین وجه از ویژگی های شخصی آن مرحوم "اخلاق" ایشان بود.

رفتار و برخورد اخلاقی‌ آیت الله تسخیری مثال‌زدنی است و برای طلبه‌ها یک الگوی تمام عیار به حساب می آید. "ادب اخلاقی" که ایشان داشتند، نمونه بود و می توان گفت که آیت الله تسخیری مصداق کامل "مؤدب به آداب الهی" بود. او هم جوارح خود را خوب تربیت کرد و هم عقل خود را در حوزه‌های اخلاقی و عرفانی خوب ادب کرد. هم نفس و هم قلب را به صورت زیبا تربیت کرد و ادب نفس و ادب عقل داشت؛ نتیجه این تربیت نفس را در این مشخصه ویژه می توان خلاصه کرد که اهل هوی و هوس نبود.

آیت الله تسخیری یک شخصیت الهی به معنی واقعی کلمه بود و به معنای واقعی می‌توانیم بگوییم "عالم ربانی" بود؛ چرا که قلب خود را مملو از محبت الهی و اهل بیت علیهم‌السّلام کرده بود.

ابـنا: یعنی هم کمال نظری و عقلانی داشت و هم پا به عرصه عرفان عملی گذاشته بود...

ـــ بله؛ چون خیلی‌ها ممکن است در حوزه با اصطلاحات حکمی و فلسفی و اخلاقی آشنا باشند اما در مقام عمل چیزی نبینیم. استادی داشتم از باب تواضع می‌فرمود ما عرفان خواندیم ولی عارف نشدیم. خیلی‌ها ممکن است عرفان یا خیلی از کتب اخلاقی را خوانده باشند اما این خواندن ها در مقام عمل خود را نشان ندهد. بعضی‌ها ممکن است در حوزه نظر حکیم باشند ولی حوزه عمل آن معارف را در خود پیاده نکنند این مرحله خیلی متفاوت است. آیت الله تسخیری اخلاق عملی را در رفتار خود نشان می‌داد. شما وقتی که با آیت الله تسخیری می‌نشستید و یا حرف می‌زدید نحوه برخورد و مواجهه با ایشان، انسان را به یاد خدا می‌انداخت. هیچ وقت وسط حرف شما وارد نمی شد؛ کاملاً سخن شما را می‌شنید تا آخر هم می‌شنید. گاهی ممکن بود برخلاف نظر ایشان نظر بدهید ولی به صراحت حتی نمی‌گفت که مثلاً نظر من این نیست.

  

34f5093983627899d14815b59c410b3b_236.jpg


در نشست های مختلف رفتار عملی‌ آیت الله تسخیری برای من خیلی جالب بود. در مجلس خبرگان رهبری قبل از ظهر یا بعد از ظهر روز دوم نشسته بودیم، یکی از علما درباره احادیثی در مورد ولایت باطنی امیرالمؤمنین(ع) صحبت می‌کرد. یک لحظه به ایشان نگاه کردم دیدم اشک از چشمانش سرازیر می‌شود. بعد پیش من چند بیت شعر درباره آن موضوع قرائت کردند. یعنی در حرف زدن، ادبیات و واژگانی که استفاده می‌کرد اخلاق و رفتار عملی مشخص بود. در استعمال واژگان انسان چند بار می‌تواند ادا در بیاورد، ولی یک عمر که نمی‌تواند این کار را انجام دهد. این نوع رفتار و ادب، زمانی اتفاق می افتد که شخص حقیقتاً مؤدب به آداب الهی باشد و خود را تربیت کرده باشد.

آنچه در حوزه اخلاق عملی و رفتار ادبی که در روایات ما مورد اشاره قرار گرفته که "لا مِيرَاثَ كَالأَدَب‏"(1) آیت الله تسخیری به آن رسیده بود. امام صادق(ع) می‌فرماید: إِنّ اللَّهَ أَدَّبَ نَبِيَّهُ فَأحْسَنَ تَأْدِيبَه‏ فَلَمَّا أَكْمَلَ لَهُ الْأَدَب قالَ ﴿وإنك لعلى خلق عظيم﴾ ثم فوض إليه أمرَ الدين والأمة ليسوسَ عِبادَه" وقتی که ادب نبی(ص) به مرحله کمال رسید، آن‌وقت امر دین را به او واگذار ‌کرد.(2)

مرحوم آیت الله تسخیری با خودشناسی و خودسازی، خویش را تربیت کرد، و آنگاه شایستگی پیدا کرد که امر دین و مأموریت تبیین مکتب اهل بیت (علیهم ‌السّلام) به او واگذار گردد. یعنی این جایگاه را آیت الله تسخیری دارد. در حوزه‌های علمی ایشان در سمینارها با موضوعات مختلف شرکت می کرد. آیت الله تسخیری در حوزه‌های علمی مختلف در بحث‌های اجتماعی، اقتصادی، فقهی و فقه کاربردی تسلط داشت. وقتی که مقالات یا کتاب‌های آیت الله تسخیری را نگاه کنید حوزه کاربردی را از مباحث فقهی‌ ایشان استفاده می‌کنید. ایشان در نشست های فقهی در جهان اسلام شرکت می کرد و مدافع تفکر فقهی اهل بیت علیهم‌السّلام بود. جامعیت علمی آیت الله تسخیری در آثاری که از او برجای مانده کاملاً مشاهده می‌شود. ایشان از شخصیت‌هایی بود که سیاستش بر مدار دین بود؛ یعنی سیاستمدار دینی بود. اتفاقات در دنیای اسلام را کاملاً می‌فهمید و متوجه می‌شد. او ملتزم به شریعت بود و انسانی که ملتزم به شریعت شود نوع سیاست‌اش با کسانی که ملتزم نیستند کاملاً متفاوت خواهد بود.

  

6f63538da9caeb272822322beac8b95f_306.jpg


در بُعد سیاسی و اجتماعی و اطلاعات درباره جهان اسلام و مسائل مختلف، شخصیت آیت‌الله تسخیری یک نوع جامعیتی داشت که توانست اخلاق و سیاست و جنبه‌های علمی را در خود جمع کند. همچنین آن مرحوم در "فن دیلوگ و گفتگو" و "مهارت تبلیغ و تقریب" تبحر بسیار داشت.

ابـنـا: آیت الله تسخیری در کنار دغدغه تقریب، از مکتب و فرهنگ اهل‌بیت(ع) نیز دفاع می کردند. یعنی اینطور نبود که تلاش ایشان برای تقریب، به معنای تنازل از اصول باشد. درباره این مسئله توضیح دهید.

ـــ بله؛ ایشان عاقل، خردورز و اندیشمند بود. نسبت به مسائل "نگاهی توحیدی از منظر اهل بیت(ع)" داشت. بنابراین مسیر علمی انتخاب شده از سوی آیت الله تسخیری بر اساس مدرسه و مکتب اهل بیت(ع) بود؛ حتی در مسئله تقریب هم می توان همین خردورزی را دید. مساله تقریب یک مساله مستحدث نیست و تقریب در تعارض با اعتقادات شیعه نیست.

این طور نیست که تأسیس و شروع بحث تقریب از زمان مرحوم آیت‌الله بروجردی و الازهر باشد. بحث تقریب در مکتب اهل بیت(ع) به عنوان یک بحث کلامی مطرح است. برای این‌که ما ائمه معصومین(ع) را جانشینان پیامبر(ص) و امام‌المسلمین می‌دانیم و نگاهی که نسبت به ائمه(ع) داریم، این است. امامان ما فقط امامان شیعیان نیستند بلکه امام همه مسلمانان اند؛ نیز امام همه انس و جن. لذا به امام(ع) اینگونه سلام می دهیم که: «السّلام علیک یا امام الانس و الجن». در این فراز از سلام تعبیر به انس وجود دارد؛ یعنی امامِ انسانیّت. امامت را خیلی توسعه می‌دهیم و معتقدیم که ائمه معصومین سلام‌الله علیهم جایگاه امامت برای جامعه بشری را دارند. این نگاه کلامی ماست اما ما این نگاه کلامی را در حوزه فقهی سرایت ندادیم. مرحوم آیت‌الله تسخیری این نگاه کلامی‌ را در حوزه فقهی هم سرایت داد. این نگاه امامت را در حوزه فقهی معتقد بود و این نکته، نکته بسیار بسیار مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. پس نگاه کلامی و مکتب علمی آیت الله تسخیری این بود که ائمه علیهم‌السّلام امامت کل جامعه بشری و مسلمانان را دارند. بله، با توجه به این‌که امام، مفترض‌الطاعه است، عصمت و علم لدنی دارد، نگاه و دیدگاه شیعیان به ائمه(ع) در بالاترین مرتبه است. زیارت جامعه کبیره یا آن بیان امام رضا علیه الصلوة و السّلام در رابطه با امامت را وقتی نگاه کنید می‌بینید که امام رضا(ع)، جایگاه بسیار رفیعی برای امامت معرفی می‌کند. این جایگاه در نگاه مرحوم آیت‌الله تسخیری بود نگاه بسیار مهم و ارزشمندی است.

ابنا: یعنی منظور شما این است که فعالیت تقریبی از دیدگاه آیت الله تسخیری، به خاطر اهل بیت(ع) و از راه اهل بیت(ع) است؟

ـــ بله، همین طور است. تقریب به خاطر تحقق آرمان‌های اهل بیت (علیهم ‌السّلام) است. یعنی آیت الله تسخیری در بیان تقریبی‌ خود گفتمان اهل بیت (علیهم ‌السّلام) را تبیین و محقق می‌کند. ایشان این آرمان اهل بیت علیهم‌السّلام را در روش عملی و در اندیشه و در حوزه‌های تقریبی به صورت جدی مطرح می‌کرد و در مقالات خود این‌ مباحث را مورد توجه قرار می داد. آیت الله تسخیری در روش‌های تبلیغی‌ واقعاً دلداده اهل بیت علیهم‌السّلام بود. متأسفانه یک نوع بی‌مهری نسبت به ایشان ایجاد شد و نسبت‌های نامناسبی به او دادند. بعضی‌ها از این جهت به ایشان توهین و اهانت‌هایی داشتند، اما همین افراد اگر یک مقدار ارتباط نزدیک فکری با آیت الله تسخیری برقرار می‌کردند یا در رفتار او دقت می‌کردند می‌دیدند که ایشان به معنای واقعی کلمه از مصادیق "كُونُوا لَنَا زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا عَلَيْنَا شَيْناً"(3) بود. به نظر من عشق به اهل بیت(ع) در تاروپود و در سراسر وجود مرحوم آیت‌الله تسخیری بود. آن‌هایی که گاهی حرف‌هایی علیه ایشان می‌زدند، بیرون بودند و آن یک بحث دیگری است. اما آن‌هایی که با آیت الله تسخیری مرتبط بودند ارتباط ایشان با اهل بیت(ع) را کاملاً به صورت وسیع و عمیق احساس می‌کردند.

ابـنـا: در کنار مسائلی چون ارتباط عاطفی یا عقیدتی با اهل بیت(ع)، به نظر من در وادی اقدام و عمل هم هیچ‌کس بعد از انقلاب به اندازه ایشان به اهل بیت(ع) در بیرون از مرزهای ایران خدمت نکرد. از فعالیت ها در "معاونت بین‌الملل سازمان تبلیغات اسلامی" در زمانی که نهادهای بین المللی فعلی وجود نداشتند گرفته، تا بعداً "مجمع جهانی اهل بیت(ع)" و "سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی". یعنی معارفی که از طریق این چند سازمان در خارج از کشور ترویج شده، از سوی هیچ جای دیگر در جهان تشیع، در طول تاریخ سابقه نداشته است.

ــ بله؛ آیت الله تسخیری مدرسه اهل بیت (علیهم ‌السّلام) را در حوزه اخلاقی، فقهی، عقیدتی و سیاسی تبیین کرد؛ آن هم با اِشراف اطلاعاتی جامع و تسلط شگرفی که در فن و مهارت القاء مطالب داشت. ایشان با فضای زمانه و جریان‌های فکری دنیای امروز در عرصه بین‌الملل آشنا بود. فرقه‌های ساخته شده وهابیت را کاملاً می‌شناخت، الازهر را می‌شناخت، با کشورهای عربی و نحله‌های فکری آشنا بود. صاحب نظر بود و در اتحادیه علمای مسلمان قوی‌ترین دفاع را از اهل بیت علیهم‌السّلام می کرد.

در بسیاری از کشورها و نشست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، مکتب فقهی اهل بیت (علیهم ‌السّلام) را تبیین می‌کرد و در فقه مقارن باید او را متخصصی محقق دانست. ایشان تبیین نظریه آراء فقهاء شیعه را در مهم‌ترین مجالس اهل سنت مطرح و از آن دفاع می‌کرد و حتی در برخی نشست‌ها سخن خود را به ثمر رساند و اثبات کرد. نکته‌ای که جناب‌عالی اشاره کردید، بسیار مهم است که ایشان از این میدان تبلیغی که برایش فراهم بود استفاده کرد اما این میدان تبلیغی برای خیلی‌ها اصلاً فراهم نیست. از این میدان تبلیغی که در عرصه بین‌الملل برای آیت الله تسخیری فراهم بود، مکتب اهل بیت(ع) را به بهترین شکل و قالب تبیین ‌کرد؛ اما خیلی‌ها این فرصت و این زمینه را نداشتند. گاهی هم که داشتند آن فن و مهارت لازم را در تبیین این اندیشه و تفکر نداشتند. لذا بیشترین شناخت عالمان سنی از آیت الله تسخیری به دلیل این جنبه بود. وقتی که با خیلی از بزرگان صحبت می‌کردم، می‌گفتند ما هر جایی می‌رفتیم به ما می‌گفتند حالِ آقای تسخیری چه‌طور است؟ اولین جمله‌ای که می‌گفتند از آقای تسخیری بود.

ابـنـا: در خارج از ایران، در جهان اسلام بعد از مقام معظم رهبری ایشان از همه شناخته شده تر بود.

ــ بله؛ ایشان در عرصه بین‌الملل، یک عالم شیعی بود که اسلام را با "نگاه جامع اهل بیتی" در دنیا عرضه کرد. ایشان هم معارف اهل بیت(ع) را هم به شکل "فقه مقارن" و هم در عرصه های "فقه کاربردی و معاصر" به جهان معرفی می‌کرد. در بحث‌های اقتصادی، فقهی و سیاسی و مجموعه مباحثی که در این حوزه‌ها مطرح بوده، ایشان حق بزرگی بر حوزویان دارد که توانست آن‌چه را که سال‌ها و قرن‌ها در حوزه‌های علمیه بحث می‌شد و فرصت وجود نداشت که تبیین شود، با ادبیات روز در دنیای بین الملل امروز مطرح کرد؛ این خدمت بزرگ را آیت‌الله تسخیری انجام داد و این آرزو و آمال ما بود. یادم هست آیت‌الله العظمی «مکارم شیرازی» حفظه‌ الله در جلسه ای ‌فرمودند:"زمانی آرزوی ما این بود که در دانشگاه حضور پیدا کنیم و بتوانیم یک ساعت حرف بزنیم. انقلاب اسلامی این بستر را فراهم کرد." اما هر کس نمی‌تواند در این میدان‌ها حضور پیدا کرده و مدرسه اهل بیت (علیهم ‌السّلام) را تبیین کند؛ چون خیلی‌ها با آن به اندازه لازم آشنا نبوده و بر مبانی تسلط ندارند.

 

25fc8487df2b88e818330c67a46bf5e5_290.jpg
آیت الله تسخیری شخصی بود که آن توانمندی علمی را داشت. نکته‌سنج بود؛ حافظه ای بسیار قوی داشت؛ ادیب و شاعر بود و قدرت بیانی قوی داشت؛ پیگیر مسائل دنیای امروز در عرصه‌های مسلمانان بود؛ و مهم‌تر از همه اِشراف اطلاعاتی داشت. این ویژگی‌ها باعث شد که ایشان در عرصه بین الملل بتواند محتوای معارف اهل بیت(ع) را در بهترین قالب ارائه کند و این خیلی مهم است. الان اگر ما بخواهیم در بین حوزویان ده نفر با جامعیت، کیاست، فراست و مجموعه ویژگی‌های آیت الله تسخیری معرفی کنیم ممکن است نتوانیم ده نفر پیدا کنیم. یعنی هر کدام از شخصیت‌ها را در نظر بگیرید، می‌بینید که این‌ها در محدوده خود خدمات ارزشمندی را انجام دادند؛ شكر اللّه مساعيهم الجميلة. اما کسی که در موضوعات مختلفِ فقهی، اقتصادی، سیاسی، غرب‌شناسی و حوزه مقاومت مدرسه و فرهنگ اهل بیت(ع) مخصوصاً عقلانیت و معنویت، شیعه را تبیین کند، نداریم. من یادم است بعضی جاهایی که آیت الله تسخیری حضور پیدا می‌کردند، همه اهل سنت به عنوان یک عالم شیعی تأثیرگذار با وجهه نورانی که داشت به او احترام می‌گذاشتند. احترام به آیت‌الله تسخیری احترام به فقه اهل بیت(ع) و حوزه‌های علمیه بود. حوزه‌های علمیه باید قدر این فرصت و این موقعیت را می‌دانستند و بیشتر ایشان را مورد تکریم قرار می‌دادند. الان ما در وضعیت بحران کرونا هستیم و الا باید مجالس متعددی درباره شخصیت آیت الله تسخیری برگزار می‌شد تا با مکتب و مدرسه و ویژگی‌ها و خصال ایشان بیشتر آشنایی پیدا می‌کردیم.

ابـنـا: "عقلانیت، معنویت، عدالت و مقاومت" نکات مهم راهبردیِ حضرتعالی برای دوره جدید مجمع جهانی اهل بیت(ع) است. از سیره آیت‌الله تسخیری چه استفاده‌ای می‌توانیم در این زمینه داشته باشیم؟ به ویژه در "تقویت خط مقاومت اسلامی" که امروز مورد شدیدترین هجمه‌ها است؟

ــ به نظر من مرحوم آیت‌الله تسخیری از منادیان عقلانیت، معنویت، عدالت و مقاومت در مکتب اهل بیت(ع) بود. به معنای دقیق کلمه اگر بخواهیم شاخصه‌ها و مؤلفه‌های این مکتب را مورد تأکید قرار دهیم، عقلانیت به شکل برجسته در این مکتب وجود دارد. در اصول کافی مرحوم کلینی، اولین کتاب، "کتاب العقل و الجهل" است. در این حوزه ما از اهل بیت علیهم‌السّلام مباحث بسیار بسیار زیادی داریم و اگر بتوانیم دین را به شکل عقلانی معرفی کنیم؛ یعنی دفاع عقلانی از آموزه‌های دینی داشته باشیم، خود این، برجستگی را در تبیین معارف نشان می‌دهد و جاذبه آن را در میان جوامع بشری توسعه می‌دهد و باعث می‌شود که نسل امروز جامعه به مطالعه رویکردها و عملکردهای مختلفی که در اسلام وجود دارد میل پیدا کند. آن مقدار که از بحث‌ها، کتاب‌ها و مقالات مرحوم آیت‌الله تسخیری دیدم، عقلانیت و معنویت کاملاً در اندیشه او حاکم بوده است.

ایشان عدالت را تبیین و صلح را بر پایه عدالت تعریف می‌کرد. برخی امروزه باصطلاح "صلح مطلق" را دنبال می‌کنند. معنای صلح مطلق این است که برای دوست و دشمن خدا هیچ تفاوتی قائل نشویم. یعنی هر کسی زندگی می‌کند باید به او دوستی ورزید؛ حال آن‌که به طور صریح در آیات قرآن آمده است که دشمنان خدا را اولیاء خود ندانید...

ابـنـا: حتی این روزها بر عکس این را هم شاهد هستیم؛ که برخی سران کشورهای مرتجع عربی به جای "دشمنی با دشمنان خدا و دشمنان مسلمین" به طرف صلح با آنها هم رفته اند...

ـــ همین طور است. نمی‌شود مسلمان با آن‌هایی که با خدا دشمنی می‌ورزند، دوستی بورزد. این کشورها هم از این معاهده های صلح و عادی سازی روابط با صهیونیست ها متضرر شده و پشیمان خواهند شد. این اصلاً عقلانی نیست. این صلح، صلح از روی ضعف و مذلت است آن هم با دولتی که دستش سالهای سال است آلوده به خون کوچک و بزرگ از مسلمانان است.

عدالتی که در غرب مطرح می شود با عدالتی که ما معنا می‌کنیم خیلی متفاوت است. ما عدالت را در حوزه فردی و همه‌ی ابعاد اجتماعی مطرح می‌کنیم که هیچ حقی تضییع نشود و همه به حقوق خودشان برسند؛ یعنی «إعطاء كُلّ َذي حَقٍّ حَقَّه‏» تا هر کسی در جایگاه خاص خود قرار بگیرد. مرحوم آیت‌الله تسخیری در تبیین عقلانیّت مکتب اهل بیت(ع) نقش بسیار برجسته‌ای داشته است. من در این تجربه سیزده ساله به این نتیجه رسیدم که اگر می‌خواهیم مکتب اهل بیت علیهم‌السّلام را در جامعه امروز بشری برجسته و پرجاذبه کنیم باید جنبه عقلانی و معنوی و عدالت‌خواهانه بودن آن را به صورت کامل مورد توجه قرار دهیم. مرحوم آیت‌الله تسخیری در بحث‌های خود به حوزه مقاومت هم خیلی پرداخته است. از بحث‌هایی که الان در بحث جهاد دنبال می‌کنیم، این است که از دو کانال ما ضربه خوردیم. عده‌ای آیات گزینشی در خصوص رحمت را گرفتند و اسلام را به صورت اسلام رحمانی معرفی کردند؛ عده‌ای دیگر به خاطر جنگ‌های پیامبر(ص) به اسلام نسبت خشونت دادند که هر دو تحریف است. این‌ها در حقیقتاً مصداقِ ﴿نُؤْمِن ُبِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ﴾(4) است.

من جنگ‌های پیامبر(ص) را هم به صورت مفصل بررسی کردم. البته خیلی از جنگ‌ها که گفته می‌شود جنگ نیست، عملیات است. جنگ جهانی اول چهار سال، جنگ جهانی دوم شش سال و دفاع مقدس هشت سال طول کشید. ما عملیات‌های متفاوتی در دفاع مقدس داشتیم. والفجر یک، دو، سه، چهار، پنج، کربلای یک و دو و سه و چهار، تا به عملیات مرصاد می‌رسد. هر کدام از درگیری‌ها را در تاریخ، حتی درگیری‌های بیست سی نفره را جنگ حساب کردند. مفصل تحقیق کردم و به این نتیجه رسیدم که در هفت جنگ غزوه و در سیزده سریّه به نوعی درگیری بوده که همه‌ی این‌ها را در چهار جنگ می‌توانیم خلاصه کنیم: "جنگ مشرکینِ مکه"، "جنگ با مشرکینِ غیر مکه"، "جنگ با یهودیان عهد شکن" و "جنگ با مسیحیانی که پیمان شکنی کردند".

مرحوم آقای تسخیری یکی از مدافعان آموزه‌های اسلام بود و اسلام رحمانی را در کنار مقاومت تبیین می‌کرد. این هنرمندی می‌خواهد که بتواند تئوری مقاومت را از آموزه‌های دینی اخذ کرده و هماهنگی آن را با رحمت الهی قرار دهد و مقاومت هم ذیل رحمت الهی باشد. چون مقاومت برای این است که عدالت در جامعه بشری تحقق پیدا کند؛ و این مقاومت امروز از ضروری ترین نیازهای ماست. در غیر اینصورت چیزی جز ذلت به دست نخواهیم آورد. این مقاومت مصداق رحمت الهی است. مقاومت، مقاومت با خودکامگان، زورگویان و آن‌هایی که خوی استکباری دارند، است. فلسفه مقاومت برای این‌ است که رحمت الهی در کل جامعه بشری منتشر شود و این خیلی مهم است. مرحوم آقای تسخیری از کسانی بود که توانست از اسلام رحمانی دفاع کند ولی فقط اسلام را اسلام رحمانیِ صرف که مطالعه کند، نیست؛ بلکه در کنارش مقاومت را در ذیل رحمانیّت می‌آورد و تبیین می‌کند. افرادی که این چنین نگاه جامع داشته و بتوانند این تئوری را به صورت علمی تبیین کنند، کم هستند. بعضی‌ها مقداری جنگ را دیدند می‌گویند جنگ چیزی نبود. مقداری از مشکلات داخل کشور را دیدند؛ می‌گویند شما چرا دنبال مشکلات هستید؟ چرا پای برخی از مسائل را وسط می‌کشید؟ شما چرا پیگیر بعضی از مسائلی که ما را درگیر می‌کند هستید؟ حتی در برخی از مقاله‌های حوزویان دیدم که می‌گویند وقتی در شرائط ضعف قرار گرفتیم، باید تسلیم خواسته‌ها شویم و امتیازاتی بدهیم تا اتفاقی نیفتد، درگیری نباشد و کشت و کشتاری نباشد. می‌خواهم عرض کنم که ما در موضع ضعف نیستیم و نظام در موضع ضعف نیست.

آیت الله تسخیری تئوری مقاومت را به بهترین شکل با آیات و روایات تبیین کرد؛ چون آیات و روایات در این مورد کم نداریم. واژه های "قتال" و "جهاد" حدوداً هفتاد پنج ‌بار در قرآن کریم آمده است. در آیات الاحکام هم بیشترین آیات در رابطه با "جهاد" است که حدوداً سیصد آیه در این زمینه وجود دارد. مثلاً درباره "نماز" شاید هفتاد و یک یا دو آیه بیشتر نیست. "زکات" هم فکر کنم سی یا چهل آیه بیشتر ندارد. ولی واژه‌ "جهاد" را فکر می‌کنم سی و چهار یا پنج مرتبه و کلمه "قتال" سی و دو یا سه مرتبه در قرآن آمده است.

پس اینکه در حوزه احکام که حدوداً ششصد آیه داریم، بیشترین آیات درباره جهاد است، یعنی جهاد به عنوان رکن معرفی شده است. در تعبیر حضرت امیرالمؤمنین علی (سلام‌ الله علیه) هم آمده است که: "فَمَنْ تَرَكَهُ رَغْبَةً عَنْهُ أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ الذُّلِّ وَ شَمِلَهُ الْبَلَاءُ وَ دُيِّثَ بِالصَّغَارِ وَ الْقَمَاءَةِ وَ ضُرِبَ عَلَى قَلْبِهِ بِالْإِسْهَابِ وَ أُدِيلَ الْحَقُّ مِنْهُ بِتَضْيِيعِ الْجِهَادِ وَ سِيمَ الْخَسْفَ وَ مُنِعَ النَّصَف؛ هر کس جهاد را از روى بى اعتنايى (نه به خاطر عذر) ترک کند خدا لباس ذلّت و خوارى در اندام او مى پوشاند، بلا از هر سو او را احاطه مى کند و گرفتار حقارت و پستى مى شود، عقل و فهم او تباه مى گردد و به خاطر تضييع جهاد حق از او گرفته مى شود، در راه نابودى پيش مى رود و از عدالت محروم مى گردد".(5)

کار بسیار بسیار مهمی که مرحوم آقای تسخیری کرد این بود که عقلانیّت و مقاومت در مکتب اهل بیت(ع) که برجستگی‌های خاصی دارند و به معنویت و عدالت منتهی می شوند را تبیین کرد.

ابـنـا: چطور می توان تجربیات چهل ساله مرحوم آقای تسخیری را برای کل حوزه‌های علمیه الگو کرد؟ یعنی از حالت شخصی خارج و یک مکتب تربیتی شود؟

ـــ باید روی تجربیات تبلیغی ایشان در عرصه بین‌الملل مطالعه کنیم. چون تبلیغات و حوزه تبلیغی ما خیلی محدود و فقط با جمع متدینیاست. یعنی مخاطبان ما فقط خودمان هستیم! ولی مخاطبان مرحوم آقای تسخیری عام‌تر از مخاطبان ما بود.

   

9ab5f2c87f4595da085222f150da12b6_493.jpg 
یکی از قوت‌هایی که آیت الله تسخیری داشت، "مخاطب‌شناسی" بود. او در کشورهای اسلامی و در مجالس علماء ادیان و مذاهب مختلف حضور پیدا می‌کرد و مدافع فقه اهل بیت(ع) بود. در نشستی بین‌المللی که شرکت‌کنندگان آن غالباً مخالف مکتب فقهی اهل بیت(ع) بودند، دیدگاه‌های مختلف را می‌شنید و با صبوری تحمل می‌کرد. تحمل دیدگاه‌های مخالف از ویژگی‌های برجسته ایشان بود. آیت الله تسخیری دیدگاه‌های مخالف را می‌شنید، تحمل می‌کرد و در نهایت پاسخ‌های لازم را تشریح می‌کرد. در عین‌ این‌که به دیدگاه مخالف احترام می‌گذاشت، اما نقدهای به‌جا را در جای خود با آن معالم و مبانی اصولی که داشت ارائه می‌کرد.

ابـنـا: یکی از بحث‌هایی که امروزه باید خیلی مورد تأکید قرار می گیرد تبیین اسلام با مؤلفه‌های خود در تعامل با دنیای امروز بشریت است. یکی از نکات هم در این زمینه، "گفتگوی بین ادیان" است؛ یعنی فراتر از گفتگوی بین مذاهب درون یک دین. می دانیم که خود شما هم در دوازده سال حضور در اروپا، از فعالان این زمینه بودید...

ـــ بله؛ و حتی نه فقط گفتگوی بین ادیان ابراهیمی و وحیانی، بلکه همه ادیان موجود؛ مثل ادیان بشری که امروزه پیروانی در دنیا دارند. اکنون "بودیسم" و "هندوئیسم" ششصد تا هفتصد میلیون پیرو در دنیا دارند. ما نباید در میدان‌های گفتگوی بین ادیان و مذاهب غائب باشیم. حضور ما باید پررنگ باشد و گاهی این عرصه باید آن‌قدر موسع باشد که حتی مرجعیت هم برای تبیین مدرسه و مکتب اهل‌بیت(ع) حضور داشته باشد. زمانی سؤال می‌کردند که نامه‌نگاریِ بین مراجع و پاپ از نظر شما چگونه است؟ عرض کردم از ضرورت و اولویت‌های امروز عصر است. چرا؟ مگر نه این است که ادعا می‌کنیم آموزه‌های مکتب اهل‌بیت(ع) بر حق است؟ خب ما باید در میدان‌ها حضور داشته باشیم و تفکر خود را عرضه کنیم. آن‌ها پرسش‌های بسیاری دارند که باید مطرح کنند و ما پاسخ دهیم. اینکه در گوشه‌ای باشیم و همه چیز را آن گوشه ببینیم و از همه توقع داشته باشیم که از ما پیروی کنند، بدون این‌که همدیگر را ببینیم، درست نیست. امروزه حدود دو میلیارد از دین مسیحیت پیروی می‌کنند؛ بله معتقدیم که مسیحیت تحریف‌شده هستند اما باید با آنها گفتگو داشته باشیم. جریان یهودیت یعنی دینی به‌نام موسی، آموزه‌های کتاب عهد عتیق باید مورد بحث قرار گیرد. حتی بخشی از آن‌ آموزه‌ها در قرآن آمده برای یهودیان مورد توجه است. البته داستان صهیونیست‌ها مفصل است. آن‌ها در بُعد سیاسی پروتکل‌های خاص دارند و می‌خواهند جامعه بشری را تسخیر کنند و خوی استکباری دارند، این بحث دیگری است، اما‌ بُعد مهم قضیه آن است که ما نباید در عرصه‌ی دیالوگ بین ادیان و مذاهب غایب باشیم؛ این نکته‌ی اول.

نکته‌ی دوم این است که اشراف اطلاعاتی درباره ادیان و مذاهب داشته باشیم و اگر کسی در ارتباط با همه‌ی این فنون متخصص نباشد، باید اشراف اطلاعاتی داشته باشد و لازمه‌اش این است که حرف‌های آن‌ها را بدانیم و نباید برای ‌ما سنگین باشد که حرف‌های آن‌ها را مطالعه کنیم. لذا همان‌طور که ادعا می‌کنیم آن‌ها باید قرآن بخوانند، ضرورت دارد که ما هم انجیل بخوانیم. نه برای این‌ که حقانیت انجیل را به‌دست بیاوریم بلکه برای این‌که بدانیم این‌هایی که مدعی پیروی از انجیل و تورات هستند، اولاً در این تورات و انجیل چه چیزهایی نوشته شده؟ چه چیزهایی مطابق است؟ چه چیزهایی غیر مطابق است. پس ما باید اطلاع داشته باشیم.

نکته‌ی سوم این ‌که میان ادیان امور مشترکی داریم. اشتراک ادیان ابراهیمی، توحید و معاد است. حتی بحث نبوت هم تا حدی جزء مشترکات است. آموزه‌های مشترک زیادی میان همه ادیان وجود دارد؛ آن‌ها هم مدعی عدالت، تکامل، ترقی، عبودیت و معنویت هستند. آ‌ن‌ها هم می گویند که بالاخره انبیاء الهی ظلم را برنمی‌تافتند. ممکن است دین را از سیاست جدا کرده باشند ولی در مبانی‌ و معارف‌ هیچ‌وقت این حرف را نمی‌توانند بگویند که انبیاء الهی مدافع ظلم بودند، یا از ظالمان یا ستمگران حمایت می‌کردند. قرآن هم در آیه ﴿قُـلْ يا أهلَ الكِتابِ تَعالَوْا إِلى‌ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَينَنا وَ بَينَكُمْ ألَّا نَعبُدَ إلَّا اللَّه﴾(6) به این نکته اشاره و آن امر مشترک را عبادت و مقابله ‌ی با شرک معرفی می‌کند، منتها شرک را امروزه باید معنا و تفسیر کنیم؛ معنای شرک در عرصه‌ی سیاسی خیلی روشن است. وقتی که تبعیت از جریان استکبار باشد، آن بت می‌شود. آمریکا بتِ خیلی‌ها شده و او را به‌جای خدا، می‌پرستند. زمانی بت می‌ساختند اما زمانی دیگر منجی‌شان را می‌سازند که بتواند آنها را نجات دهد و ما آن را جریان استکبار می‌دانیم.

نکته بعدی این‌که فعالین در عرصه بین الملل باید با فنّ دیالوگ آشنا باشند. چون ممکن است اشخاصی اطلاعاتی داشته باشند اما فنّ دیالوگ را بلد نباشند. افرادی داشتیم به واتیکان رفتند و با پاپ ملاقات کردند؛ اولین بحثی که مطرح کردند این بود که تثلیث شما با ادله‌ی عقلی قابل اثبات نیست! گفتگو با پاپ در جلسه‌ی اول درباره تثلیث؟! باید بدانیم با پاپ، کاردینال یا با کشیشان در سطوح مختلف با چه ادبیات، چه واژگان و در چه موضوعاتی باید صحبت کنیم. این مقدمات را از این جهت عرض کردم که مرحوم آیت‌الله تسخیری در این حوزه هم مهارت لازم را داشت. من حدود سیزده یا چهارده سال است که در عرصه دیالوگ با افراد مختلف سر و کار دارم. قائم‌مقام پاپ سال گذشته به ایران آمد و در مجمع جهانی اهل بیت(ع) و سازمان فرهنگ و ارتباطات جلساتی برگزار شد و بحث درباره حقوق انسان بود. او با کسالتی که داشت متنی که نوشته بود را قرائت کرد و وزیر خارجه واتیکان و قائم‌مقام رئیس دفتر پاپ نیز حضور داشتند. قائم‌مقام پاپ با آن‌ها خیلی گرم برخورد کرد و به شخصیت‌هایی که آمده بودند و می‌خواستند ایده‌ها و حرف‌‌های خود را بزنند، احترام گذاشت. ما باید در نشستی بنشینیم که مسیحی‌ها بیایند و از مسیحیت حرف بزنند؟ چه اشکالی دارد؟ ما باید حرف‌های آنها را بشنویم. این یک نوع برجستگی‌ است و ما اینچنین نیروهایی نداریم.

حضور در چنین جلساتی و دفاع از حقانیت و معارف اهل بیت در عین نشان دادن عقلانیت آن وظیفه امروز عالمان دینی است. این هنر یک عالم دینی است. عالم به زمان، به همین معناست که حوادث روزگار در حوزه‌های مختلف او را از صحنه کنار نمی‌زند و در صحنه حضور دارد. حوزه‌ها‌ی علمیه باید نیروهایی در فنّ دیالوگ و تقریب تربیت کنند. طبق آمار، مسیحیت دو میلیارد و دویست و مسلمانان یک میلیارد و هشتصد نفر هستند که از این تعداد حدود سیصد میلیون شیعه هستند. پس یک میلیارد و پانصد میلیون مسلمان به مکتب اهل‌بیت(ع) گرایش فقهی ندارند. البته اهل‌بیت(ع) را به عنوان شخصیت‌های معنوی و عاطفی پذیرفته‌اند؛ به تعبیر بنده به لحاظ مرجعیت علمی و معنوی کاملاً پذیرفته‌اند اما در مرجعیت سیاسی اختلافاتی وجود دارد که آن بحث خاص خود را دارد. ما چه نگاهی به یک میلیارد و پانصد میلیون مسلمان داریم و چگونه باید با آنها ارتباطی برقرار کنیم؟

مرحوم آیت الله تسخیری معتقد بود ما باید منادی وحدت امت اسلام باشیم. ایشان برای‌ ما تعریف می‌کرد که قرضاوی تعبیری به‌نام امت سنی به‌کار برده بود. آیت الله تسخیری حدود ده یا دوازده ساعت با او بحث کرد که این تعبیرِ خطرناکی است و نمی‌تواند وحدت را در جهان اسلام به‌وجود بیاورد. خب، آن‌ها به جنبه‌های کمّی توجه داشتند. من همین نگاه را در بین برخی از طلبه‌ها دیده‌ام؛ جلسه‌ای داشتیم برخی گفتند که شما امت شیعی را مطرح کنید. آنچه ما می‌توانیم از آن دفاع کنیم امت اسلام است. بالاخره خیلی از مسلمان‌‌ها با ادبیات و منطق فقهی خاصی در مناطق خود متولد شده‌اند و پیرو فلان مذهب هستند. ما باید بحث وحدت امت اسلام را به عنوان استراتژی مهم و نه به عنوان تاکتیک مورد توجه قرار دهیم. مرحوم آیت‌الله تسخیری با تمام وجود معتقد به این اصل بود و امروز اگر بخواهیم در برابر هجمه‌های مختلف بایستیم و بحث اتحاد جماهیر اسلام و مسلمانان را دنبال کنیم، باید این استراتژی را مورد توجه قرار دهیم. این امر در حوزه‌های علمیه باید مورد توجه قرار گیرد و این بحث را به‌صورت جدی دنبال کنند. معتقدم حتی گرایش‌هایی باید داشته باشیم که بتوانیم برای تحقق انسجام ملی و وحدت امت اسلام نیروهایی تربیت کنیم تا با فنّ تقریب و مهارت دیالوگ آشنا باشند و مرحوم تسخیری این ویژگی‌ها را به ‌لحاظ رفتاری و در میدان عمل داشت.

ابـنـا: در سیره‌ پیامبر اکرم(ص) و بزرگان اسلام هم این امر وجود دارد. مثلاً جناب «جعفر بن ابی‌طالب(ع)» در مواجهه‌ با نمایندگان مشرکین مکه در حضور «نجاشی»، اگر به‌جای آیات مربوط به حضرت مریم(س)، آیات رد عقاید باطل اهل کتاب را می‌خواند، طبیعی بود که نجاشی آنها را از سرزمینش بیرون می‌کرد!

ـــ بالطبع همین‌طور است؛ و حتی آن‌چنان این آیات بر نجاشی تأثیر گذاشت که به تعبیر آیت‌ الله العظمی مکارم شیرازی "اشک‌های نجاشی به زمین می‌ریخت". در دیالوگ، فهمیدن سوژه، درک مقتضای حال و استفاده‌ مناسب از واژگان، بسیار مهم است. به مقتضای حال سخن گفتن در بحث معانی بیان آمده است و استفاده‌ از آیات در جای خود اهمیت ویژه‌ای دارد و مرحوم تسخیری ویژگی استفاده‌ از آیات را داشت. این نکته‌ خیلی جالبی است که باید به آن توجه داشته باشیم که روش‌های تبلیغی و علت نفوذ کلام آیت الله تسخیری، به‌خاطر یک‌سری داشته‌ها بود. به ‌لحاظ رفتاری، ویژگی‌های شخصیتی مؤثر داشت. مثلاً صداقت در گفتار داشت؛ ﴿وَاجْعَلْ لي ‏لِسانَ صِدقٍ فِي الْآخِرين‏﴾(7). مداومت و خستگی‌ناپذیری در پیشبرد کارها از ویژگی‌های او بود. همچنین توان علمی، نکته‌سنجی، حافظه‌ی قوی و قدرت بیان ادیبانه بالایی داشت. نکته‌ دیگر دیدگاه‌ها و سیاست‌‌های تبلیغی است. در تبلیغ باید سیاست، روش و مکتبی داشته باشیم.

یکی از نکات مهم و کلیدی هم این بود که آیت الله تسخیری به مخاطبین احترام می‌گذاشت. من احترام‌ ایشان با مخاطبان مسیحی را دیدم، آن هم در حد عالی.

ابـنـا: ایشان حتی ما طلبه‌های جوان را که می‌دید هم احترام زیادی می‌گذاشت که اصلاً انتظار نداشتیم؛ چه برسد به عالمان دینی.

ـــ بله؛ تواضع آیت الله تسخیری که واقعاً مثال زدنی بود. گاهی تماس‌هایی می‌گرفتم و یا در جلسات با هم صحبت می‌کردیم، می‌گفت "من در خدمت شما هستیم، هرچه امر کنید در خدمت شما هستم". تعابیری می‌آورد که انسان شرمنده می‌شد.

نکته‌ی دیگر شناخت و تحلیل موقعیت مخاطبان است. باید موقعیت مخاطبان را در نظر ‌گرفت که با چه سوژه‌ی تبلیغی و چه موضوعی می‌توانیم بهترین تأثیرگذاری را در این شرایط داشته باشیم. چون گاهی حرف‌هایی می‌زنیم بدون این‌که نیازسنجی لازم را در آن زمینه داشته باشیم. موضوع‌سنجی آیت الله تسخیری درست بود و به تناسب، موضوعات را انتخاب می‌کرد. ایشان روش‌های تبلیغی و مدیریتی هم داشت که خیلی می‌تواند برای طلبه‌ها و فضلای ما مورد توجه قرار گیرد. مبلغانی به آلمان می‌آمدند و آنها را به بعضی جاها می‌فرستادیم، اما نمی‌دانستند که چه موضوعی را طرح کنند و گاهی موضوعی مطرح می‌کردند که مناسب نبود.

آیت الله تسخیری پیگیری دلسوزانه نسبت به احوال مخاطبان و اطرافیان داشت. خیلی برایم جالب بود که ایشان درباره فلان عالم سوری می‌گفت خدا رحمتش کند آدم منصفی بود. عبارت "آدم منصفی بود" خیلی جالب است و با این نگاه و این منظر به مسائل و مباحث می‌پرداخت. به نظم و احترام و به وقت دیگران دقت داشت و شوخ‌طبع هم بود. به وقت خود شوخی می‌کرد، برخورد ایشان محبت‌آمیز بود لبخندگونه‌ی همیشگی داشت. آیت الله تسخیری وقتی که صحبت می‌کرد همیشه با نگاه محبت‌آمیز، حرف مخاطب‌ را گوش می‌کرد و نگاه‌ها را مورد توجه قرار می‌داد و به معنای دقیق کلمه صبر و متانت داشت.

آیت الله تسخیری را به هامبورگ به جلسه‌ای دعوت کردیم؛ این‌طور نبود که سخنرانی کند و برود، همه‌ی بحث‌ها را گوش می‌کرد و این برای من خیلی جالب بود. چون خیلی‌ها می‌آیند بحث‌شان را مطرح می‌کنند و می‌روند. الان برخی افراد و منبری‌‌ها مطلب خود را طرح می‌کنند و می‌روند. عصر امروز عصرِ گفتن و رفتن نیست، عصرِ گفتن، ماندن، شنیدن و پاسخ گفتن است. برای من جالب بود که آیت الله تسخیری کل جلسه را می‌نشست.

آیت الله تسخیری زمانی که به آلمان آمده بود، گفت که برای خانم من دعا کنید در بیمارستان است و عمل سختی دارد. ایشان خانم خود را در ایران گذاشته و به آلمان آمده بود، خیلی برایم جالب بود. آیت الله تسخیری به برنامه‌ای در رشت دعوت شده بود، با همه‌ی سختی‌ها آمد، اما در جلسه حال ایشان به هم خورد، نتوانست سخنرانی کند و او به بیمارستانی بردند. این را می خواهم بگویم که به نظم، قول و وعده احترام می‌گذاشت. در این زمینه‌ها واقعاً الگوست. فکر می‌کنم برخی که به ایشان بی‌مهری‌ کردند نمی توانند در قیامت پاسخگو باشند؛ این را من با عنایت عرض می‌کنم. چون بعضی‌ها هیچ ارتباطی با ایشان نداشتند و به او توهین و اهانت می‌کردند. البته آن مرحوم کریم بود و با برخورد کریمانه‌اش می‌بخشید، ولی روز قیامت باید از پل اهانت به مؤمن، مخصوصاً مؤمن عالم عبور کنند؛ "مَنْ أَهَانَ عَالِماً فَقَدْ أَهَانَنِي وَ مَنْ أَهَانَنِي فَقَدْ أَهَانَ اَللَّهَ فَمَصِيرُهُ إِلَى اَلنَّارِ" اگر کسی به یک عالِم اهانت کند به رسول خدا(ص) اهانت کرده است و سرانجام کسی که به پیامبر(ص) اهانت کند آتش جهنم خواهد بود.(8)

آیت الله تسخیری به عنوان الگوی مبلّغ اهل‌بیتی برای جهان اسلام، بلکه برای جهان بشریت بوده است و با جامعیتی که داشت که البته این جامعیت را از اساتید خود مخصوصاً‌ مکتب شهید صدر گرفته بود، می‌تواند تأثیرگذار باشد. بنده به عنوان کمترین به طلاب و فضلا سفارش می‌کنم که حتماً با آثار آیت الله تسخیری ارتباط داشته باشند. ایشان جامعیت علمی و تأثیرگذاری‌ در عرصه‌ی بین‌الملل داشت و از این میدان بزرگی که در اختیار داشت در دفاع از مکتب، جهان‌بینی، اخلاق و فقه اهل‌ّبیت(ع) بهترین استفاده را داشت.

خلاصه اینکه ایشان تمام نکته‌هایی را که در حوزه‌های تبلیغی مورد اشاره قرار دادم را مورد توجه قرار می‌داد. با جمعی از بخش‌های مختلف بین‌الملل، مسئولان، نمایندگان ولی فقیه، مسئولان مراکز در جلسه‌ای خدمت مقام معظم رهبری بودیم، معظم له تعبیری داشتند و اشاره فرمودند "که امروزه ما روحانیون کار بسیار داریم و نباید خسته بشویم. نمونه‌اش همین مرد (اشاره کردند به ‌آیت الله تسخیری) که ایشان برای همه الگوست". یا یکی از دوستان ما نقل ‌کرد که حضرت آقا ‌فرمودند: "آقای تسخیری برای ما حجت است" چون ایشان با آن بیماری‌ جسمانی که داشتند، هیچ‌وقت خسته نمی‌شدند. ایشان واقعاً می‌تواند برای طلاب و فضلا حجت باشد.

ابـنـا: برخی ادعا می‌کنند که فعالیت‌های تقریبی جمهوری اسلامی ایران که با سر و صدا همراه است شکست خورده، اما فعالیت‌های تقریبی برخی از مراجع که به صورت چراغ خاموش انجام شده، موفق بوده است! یا اینکه فعالیت های تقریب بر محور اهل‌ّبیت(ع) نبوده و این تقریب نیم‌بندی که شما دنبال می‌کنید هیچ نتیجه‌ای نداشته است. برای پاسخ به این شبهه چه می توان گفت؟

   

eddec5fe390f424d476b558a609ddb7f_522.jpg
ـــ در جواب باید عرض کنیم که برای تحقق تقریب، موانع زیادی داشتیم و داریم. در تقریب باید دنبال دستاوردهای مهم‌تری هم باشیم؛ اما به‌ دلیل این موانع اجازه ندادند که ما به آنها دست پیدا کنیم. یعنی همدلی و هماهنگی میان همگان وجود نداشت که اگر وجود می‌داشت و همه دغدغه‌ی وحدت امت اسلام را مطرح می‌کردند اتفاقی که می‌افتاد غیر آن اتفاقی بوده که الان افتاده است. اما همین تقریب نیم‌بند هم جلوی بسیاری از کشتارها را گرفته است.   

متأسفانه بسیاری از افراد نمی‌دانند که مسلمانان به ‌واسطه‌ توطئه‌هایی که جریان استکبار انجام داده و می‌دهد همواره درصدد تکفیر کردن و کشت و کشتار همدیگر بوده و هستند. در این چند دهه هم بیشترین قربانی‌ جنگها و درگیری ها از مسلمانان بوده است. این تقریبی که مرحوم آیت الله العظمی «بروجردی»، «حضرت امام» رضوان ‌الله علیه، مقام معظم رهبری و شخصیت‌های دیگر مطرح می‌کردند، جلوی بسیاری از جریان‌‌های تکفیری را گرفته است؛ چون تقریب بشدت مخالف جریان های تکفیری و باصطلاح جهادی بوده است. همین ارتباطات با علمای اسلام و علمای بلاد - از شیعه و سنی - باعث شد که جلوی بسیاری از جریان‌های افراطی گرفته شود. مواضعی که الازهر داشته و فتوای مقام معظم رهبری در عدم جواز اهانت به مقدسات مذاهب تأثیر عمیقی در عرصه‌ی بین‌الملل و در بین مسلمان‌ها داشته است. الازهر هم از مقام معظم رهبری در این زمینه تشکر کرد. از آن طرف جریان مقابل تقریب چقدر توانست اثرات سوئی را در دنیا بگذارد؟ شما آن‌چه را که امروز در پاکستان می‌بینید به دلیل جریان عدم تقریب است. اتفاقاتی در گوشه و کنار رخ می‌دهد و مسلمانان و پیروان یک مذهب را به جان همدیگر می‌اندازند؛ این است که ما باید آگاه باشیم. برای رسیدن به اقتدار معنوی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و برای جلوگیری از نفوذ بیگانه، جریان تقریب از مهم‌ترین استراتژی‌هاست که مسلمانان امروزه باید برای وحدت دنیای اسلام داشته باشند. یعنی اگر می‌خواهیم جلو نفوذ بیگانه را بگیریم چاره‌ای نداریم مگر این‌که دست به دامن وحدت میان مسلمانان شویم.

خب امروزه آن‌هایی ادعا می‌کنند که در بعضی جاها برخی تقریب‌ها جواب داده، خب ببینید همان‌جا الان چه اتفاقی افتاده است؟ عده‌ای که به‌طور کلی منکر تقریب‌اند و جریان تکفیری هستند. عده‌ای هم قرائت خاصی را درباره تقریب مطرح می‌کنند که البته من واقعاً نمی‌دانم که آن قرائت خاص تقریب چیست. البته ما در این زمینه خیلی باید احتیاط کنیم چون آیت الله العظمی «سیستانی» هم فرمودند که:  "لا تقولوا اخواننا السنة، بل قولوا أنفسنا أهل السنة" (یعنی نگویید برادران اهل سنت، زیرا اهل سنت خود ما و جان ما هستند). همچنین معظم له آن فتوای معروف را برای مقابله با جریان تکفیری را صادر کردند.

 

5ed5ff147819922fa2333d2a72cad059_221.jpg


جریان تقریب به معنای درست کلمه یعنی تقریب در اندیشه و انسجام در عمل که مرحوم آقای تسخیری خیلی برای آن تأکید می‌کردند و مقدمات و الزامات تقریب می‌تواند اقتدار معنوی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را به‌وجود بیاورد که هیچ قدرتی اجازه‌ی نفوذ به این جریان را نداشته باشد. اگر امروزه مسلمانان و حکام کشورهای اسلامی با همدیگر وحدت رویّه داشتند، قدرت اول بودند؛ حتی قدرت اول اقتصادی و سیاسی بودند و این خیلی مهم است و در این وضعیت تصور می‌کردید که یکی از کشورهای عربی با اسرائیل توافقنامه داشته باشد؟

اخیراً علمای اسلام جلسه‌ای در قطر داشتند و بالاتفاق ارتباط با اسرائیل را حرام اعلام کردند و جایز ندانستند اما اگر قدرت برتر اسلامی را می‌داشتیم و میان دنیای اسلام وحدت بود باید مسلمانان را به‌صورت کلان در برابر جریان استکبار می‌دیدیم.

من به لحاظ فکری به برخی از حرف‌‌هایی که درباره جهاد ابتدایی گفته می‌شود، اشکال فقهی دارم. پس این جهاد ابتدایی که تأکید می‌شود، برای چیست؟ پس جهاد ابتدایی کی است؟ یک حکم از احکام در قرآن کریم آمده و این همه آیات داریم، در زمان غیبت ترخیص داده شده است؟ حکمی آمده، هزار سال دو هزار سال تعطیل باشد؟ یک چیز بیهوده نیست؟ این همه بحث‌ درباره جهاد مطرح می‌شود، کجا مصداق پیدا می‌کند؟ هرچه جریان جهاد را به مقاومت برگردانیم، یا جهاد ابتدایی به جهاد دفاعی بر‌گردد که مرحوم علامه و دیگران هم نقل می‌‌کنند، هرچه جهاد قوی‌تر باشد جریان استکبار ضعیف‌تر خود را نشان خواهد داد.

می‌خواهم این را عرض کنم که امروزه در تبیین آموزه‌های اسلام نگاه حوزه‌های علمیه‌ی باید بین‌المللی باشد. لذا باید زبان اسلام را یاد بگیرند و مرحوم آقای تسخیری زبان گویای اسلام و تشیع بود. تعبیری که مقام معظم رهبری در مورد ایشان به‌کار بردند زیباترین، دقیق‌ترین و جامع‌ترین تعبیر در مورد مرحوم آقای تسخیری بود؛ با عنایت و هوشمندانه هم بود.

ابـنـا: شما همکاری های نزدیک هم با ایشان داشتید؟

ـــ زمانی که مدیر "مرکز اسلامی هامبورگ" بودم کار ارزشمندی در آلمان درباره تقریب و دیالوگ بین ادیان انجام می دادیم؛ لذا از آیت الله تسخیری هم دعوت کردیم که ایشان هم پذیرفتند و تشریف آوردند. بعد از آن در جلسات شورای سیاست‌گذاری بین الملل دفتر مقام معظم رهبری و در نشست هایی که مسئولان مراکز اسلامی و نمایندگان رهبری حضور داشتند، ایشان همواره شرکت می‌کردند و از این طریق بیشتر با همدیگر ارتباط برقرار کردیم.

اما بیشترین ارتباط ما از سال گذشته بود که مشغول کار در مجمع جهانی اهل بیت(ع) شدم و ارتباطات خیلی زیاد شد. آیت الله تسخیری به مجمع تشریف می‌آوردند و در کمیته منتخب هم بودند. معمولاً در کمیته منتخب دو یا سه هفته یک‌بار جلسه داشتیم.

به غیر از آن، با توجه به این‌که ایشان در جامعة المصطفی(ص) العالمیة، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، دانشگاه بین المللی اهل بیت(ع)، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب و مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگ ها، عضو هیأت امناء بودند در جلسات متعدد و متنوع او را زیارت و واقعاً از ایشان استفاده می‌کردم. در همه این جلسات و دیدارها، ایشان به عنوان شخصیت تبلیغی و بین‌المللی بسیار برجسته در ذهنم نمود و جلوه می‌کرد.

ابـنـا: در پایان اگر حرف ناگفته ای باقی مانده است بفرمایید.

ـــ به نظر بنده باید درباره معرفی شخصیت آیت الله تسخیری تلاش زیادی شود. مجامع مختلف این شخصیت را در جامعه امروز بین‌الملل و در مراکز علمی و حوزوی درست بشناسانند؛ مخصوصاً حوزویان با توجه به مأموریت‌ها و رسالتی که امروزه دارند، باید بیشتر با این شخصیت آشنا شوند.

ابـنـا : من با خودم فکر می کردم که چقدر خوب بود اگر حوزه‌ی علمیه، یا نهادهای تبلیغ بین المللی مثل مجمع جهانی اهل‌ّبیت(ع) و سازمان فرهنگ، ده نفر از طلبه‌های نوجوان مستعد را پیدا کنند و آموزش هایی که آیت الله تسخیری از نوجوانی دید را برای آنها پیاده کنند تا آنها برای عرصه بین الملل تربیت شوند و ما بیست سال بعد چند تسخیری داشته باشیم.

ـــ بله؛ و شاید باید صد ‌یا دویست نفر برای این کار انتخاب شوند تا ده یا بیست نفر در آخر باقی بمانند.

ابـنـا: از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید تشکر می کنیم.

  

f467a237b97927612a90101962ef9edc_595.jpg

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت ها:

1. نهج البلاغة، حكمت 51
2. الكافي، ج 1/ 266/ 4
3. از امام صادق(ع) نقل است که فرمود: "مَعَاشِرَ الشِّيعَةِ كُونُوا لَنَا زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا عَلَيْنَا شَيناً قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً احْفَظُوا ألسِنَتَكُمْ وَ كُفُّوهَا عَنِ الْفُضُولِ وَ قَبِيحِ القَوْل؛ اى شيعیان زينت ما باشيد و زشتى ما نباشيد با مردم خوش زبانى كنيد و زبان خود نگهداريد و از زياده‏ گوئى و بدگوئى بازش داريد". امالی شیخ صدوق، ص 400 - بحارالانوار، ج 68، ص 310
4. سوره نساء، آیه 150
5. نهج البلاغة، خطبه 27
6. سوره آل عمران، آیه 64
7. سوره شعراء، آیه 84
8. جامع الأخبار، ج 1، ص 38

   

ماجرای خواب عجیب آیت الله تسخیری پیش از انتخاب به عنوان دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) از سوی رهبر انقلاب

ماجرای خواب عجیب آیت الله تسخیری پیش از انتخاب به عنوان دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) از سوی رهبر انقلاب

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی تسخیری یکی از زبده‌ترین و فعال‌ترین علمای شیعه در عرصه وحدت امت اسلامی بود  که در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ دار فانی را وداع گفت. در بخشی از پیام تسلیت رهبر انقلاب اسلامی آمده است: «کارنامه‌ی این سرو نستوه و خستگی‌ناپذیر در انواع خدمات برجسته در مجامع جهانیِ اسلامی حقاً درخشان است. عزم راسخ و دل پرانگیزه‌ی ایشان حتی بر ناتوانیهای جسمانی در چند سال اخیر فائق می‌آمد و حضور مؤثر و برکت وی را در هر نقطه‌ی لازم و مفید استمرار می‌بخشید. مسئولیتها و خدمات ایشان در داخل کشور نیز فصل جداگانه و ارزشمندی از تلاشهای این روحانی فاضل و متعهد است.»

بخش فقه و معارف پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR به مناسبت چهلمین روز درگذشت این عالم گرامی، متن گفتگویی که در سال ۹۱ با حجت‌الاسلام والمسلمین تسخیری درباره‌ی فعالیت های ایشان در جهان اسلام انجام شده است را منتشر می کند.

e2d361272e6264b015dcdcbcfbc21db7_745.jpg


* ابتدا مقداری از آشنایی خودتان با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای توضیح بفرمایید.

بنده قبل از انقلاب، آشنایی کاملی با حضرت آقا نداشتم؛ چون ما در نجف بودیم و بیشتر با اوضاع و شخصیت‌ها و مراجع نجف آشنا بودیم. بعد از زندان رفتن در زمان صدام که زندان سختی هم بود؛ ما را تبعید کردند. با اینکه پدر و مادرمان ایرانی بودند اما غالباً ما با طلاب عرب محشور بودیم. پدرمان آیت‌الله شیخ علی‌اکبر تنکابنی، روحانی فاضلی بود که به نجف آمد و در محضر علمای بزرگی همچون آیت‌الله‌العظمی عراقی، آیت‌الله‌العظمی نائینی و بعد هم آیت‌الله‌العظمی خویی تلمّذ کرد و همانجا هم با علویه‌ای از خاندان اصفهانی‌های قدیم که از خانواده‌ی امام جمعه‌ی اصفهان بودند، ازدواج کرد. والده بیشتر به زبان عربی صحبت می‌کردند و ابوی هم آشنایی چندانی با زبان عربی نداشت. بنابراین ما از یک طرف مقداری فارسی را از پدر و مقدار زیادی عربی را از مادر و از محیط اطرافمان یاد گرفتیم. درس‌ها هم بیشتر در محیط طلبه‌های عرب بود. اساتید نیز بیشتر به زبان عربی درس می‌دادند؛ مرحوم آیت‌الله‌العظمی خویی به زبان عربی درس می دادند، مرحوم آیت‌الله سیدمحمدتقی حکیم صاحب اصول فقه مقارن، به زبان عربی درس می دادند.

* پایه و اساس حضور شما در ایران و همکاری با دفتر رهبری به چه صورت بود؟

با توجه به آشنایی من با زبان عربی و محیط عربی آنجا، وارد تشکیلات حزبی مرحوم استاد و شهید بزرگوار سیدمحمدباقر صدر شدم. اساس این تشکیلات مبارزه با صدام و رژیم حزب بعث بود. بعد از فعالیت‌های متمادی در این حزب، به زندان سختی که به آن قصر‌النهایه می‌گویند افتادیم. به لطف الهی و با نفوذی که حضرت امام داشتند و ترس بعثی‌ها از امام(رحمت‌الله‌علیه) ما نجات پیدا کردیم و به ایران تبعید شدیم. حدود شش‌‌-هفت سال قبل از انقلاب، مشغول فعالیت‌های گوناگون فرهنگی و گاهی سیاسی شدم که با اوج‌گیری انقلاب، ما هم در آن مسیر که به یاری خدا به پیروزی رسید، افتادیم. قبل از آن من با حضرت آقا آشنا نبودم مگر همان آشنایی عمومی ولی بعد از انقلاب، واضح است که عشقمان به امام و شاگردان امام بود. یکی از شاگردان مبرّز امام، آیت‌الله خامنه‌ای بود که واقعاً به شخص ایشان و سخنرانی‌های ایشان عشق می‌ورزیدیم.‌ در همان سال اول که ایشان به مقام رهبری انتخاب شدند یک روز از ما خواستند که خدمتشان برسیم. ایشان از روز اول با یک دید بین‌المللی وسیعی وارد صحنه شدند و به من فرمودند که من ملاقات‌های ریاست جمهوری‌ها و شخصیت‌های مهم را از الان پیش‌بینی می‌کنم و شما را بعنوان معاونت روابط بین‌الملل معرفی می‌کنم.

* منظور همان معاون بین‌الملل دفتر است؟

نه دفتری در کار نبود تا در خدمت حضرت آقا باشیم. بعداً‌ دفتر و مسئولیت معاونت بین‌الملل دفتر به بنده واگذار گردید. از بنده خواستند که یک طرح جامعی را تهیه کنم. بنده هم با آن عشقی که به حضرت آقا داشتم و با آن آشنایی که با دیدگاه‌های جهانی‌ ایشان داشتم، طرحی به اصطلاح بلندپروازانه تهیه کردم. محور این طرح، تعمیم ولایت در کل جهان اسلام بود.

* طرح جدید شما چه بود؟

اشراف حضرت آقا بر کل حرکت فرهنگی خارج از جمهوری اسلامی. در نظر داشتیم ایشان کل حرکت فرهنگی دنیا را هدایت کنند و در کنار وظایف دیگری که دارند، برای هر مجموعه‌ای مسیری ارائه بدهند. ما در خارج از کشور چند مؤلفه داریم؛ مثلاً در حال حاضر اگر جمعیت شیعیان، زیدی‌ها، علوی‌ها و همچنین غیر اثنی‌عشری‌ها را در نظر بگیریم، جمعیتی نزدیک به دویست میلیون نفر در دنیا می‌شوند. خب این دویست میلیون نفر نزدیک‌ترین پایگاه به جمهوری اسلامی هستند. اینها مدافع انقلاب هستند. دلشان با ماست. سختی بسیار دیده‌اند. دشمنان فشار زیادی را به آنها وارد کرده‌اند. ما هم که مشغول جنگ و دیگر مسائل خودمان بودیم و نرسیدیم که به مشکلات و مسائل آنها بپردازیم؛ باید برای شیعیان جهان یک فکری می‌کردیم. به حضرت آقا پیشنهاد کردم تا یک مجمعی به نام مجمع جهانی اهل بیت تشکیل بشود. ایشان بسیار از این طرح استقبال کردند و ایده را پذیرفتند.

اول کار عده‌ای از متفکران و برنامه‌ریزان کشور نشستند و یک اساسنامه‌ای برای این مجمع تنظیم کردند. البته بعدها تغییراتی کرد. بعداً رفتیم به سوی برگزاری اجلاس بزرگ تهران. اولین اجلاس در تاریخ شیعه بود که با حضور بزرگان شیعه از بیش از پنجاه کشور دنیا تشکیل می‌شد. البته این اجلاس بعداً‌ رسید به صد و اندی کشور. شخصیت‌ها را شناسایی و به تهران دعوت کردیم و موضوعاتی مطرح شد. مجموعه‌ای که آمده بودند پیشنهاد تأسیس مجمع جهانی اهل بیت با مرکزیت جمهوری اسلامی را دادند.

* فرمودید که اساسنامه‌ی مجمع را یک جمعی نوشتند، این اشخاص چه کسانی بودند؟

بنده بودم، حجت‌الاسلام و المسلمین جناب آقای شفیعی‌نیا و افراد دیگر که حالا یادم نیست. این مجمع به دستور رهبرانقلاب تشکیل شد و جداً یک منبع خیر بود. اساسنامه هم تکمیل شد و به دنبال دبیر کل بودیم. خاطره‌ای عرض کنم، زمانی که راه عراق بسته بود. شبی در عالم رؤیا دیدم که به کربلا می‌روم ولی تا به مرز رسیدم، مرز باز شد. تا به کربلا رسیدم. از درب حرم اباعبدالله‌الحسین و درب داخلی حرم وارد شدم و یک زیارت جانانه‌ای کردم. صبح خیلی خوشحال بودم و در این فکر بودم که این خواب چه تعبیری دارد؟ ساعتی نگذشت که ‌حضرت آقا ما را خواستند و فرمودند شما باید دبیر کل مجمع جهانی اهل بیت باشید و با تمام قوا در خدمت به شیعیان جهان قرار بگیرید.

* بعد از تأسیس مجمع جهانی اهل بیت، چه اقدامات دیگری برای افزایش ارتباطات امت اسلامی انجام شد؟

پیشنها دیگری که ‌حضرت آقا دادند، تشکیل مجمعی برای اهل سنّت بود. که شبیه مجمع دارالتقریب قاهره بود. آن دارالتقریب در سال‌ ۴۰ میلادی در قاهره تشکیل شد. عده‌ی زیادی از علمای اهل سنت و نیز عده‌ای از علمای شیعه همچون مرحوم شلتوت، مرحوم حسن‌البنا رئیس اخوان، مرحوم شیخ محمد محمدمدنی در آن حضور داشتند.

آن مجمع بسیار به تقریب شیعه و سنّی، کمک کرد که منجر به آن فتوای شیخ شلتوت(۱) و سپس چاپ مجمع‌البیان و چاپ کتاب حدیث‌الثقلین در قاهره و دیگر امور شد. سپس در سال‌ ۷۰ میلادی مجله‌اش نیز منتشر ‌شد ولی بزرگان آن به رحمت خدا رفتند. از شیعه هم مرحوم کاشف‌الغطا و مرحوم آیت‌الله‌العظمی بروجردی بودند. با فوت این بزرگان، کار مجمع دارالتقریب متوقف شد.

برای احیای همان مسیر و در جهت هماهنگ بودن با مجمع اهل بیت، یک مجمع جهانی تقریب مذاهب در تهران تشکیل شد. البته این دو اصلاً متناقض یکدیگر نبودند. هر دو در خدمت اهل‌بیت و در جهت وحدت امت اسلامی بودند. این هم یک طرح بود که تعداد یک میلیارد و پانصد میلیون اهل تسنن در آن عضو بودند. سازمان دیگری که به دستور ‌حضرت آقا تأسیس شد، با نام سازمان مدارس و حوزه‌های علمیه‌ی جهان بود که برای طلاب خارج مرزها و طلاب داخل کشور که ایرانی نبودند و نیازمند مرکز علوم اسلامی بودند تشکیل شد. سازمان مدارس حوزه‌های علمیه‌ی جهان که بالغ بر هفتصد مدرسه بود که غالباً این مدارس دورافتاده، نیازمند به استاد و یا برنامه بودند و از لحاظ مالی بسیار در مضیقه قرار داشتند. این سازمان نیز از زیر مجموعه‌های مجمع جهانی اهل‌بیت بشمار می‌رفت.

از دیگر اقدامات مهم، تشکیل شورای عالی تبلیغات بود. این شورای عالی نتوانست در زمان حضرت‌امام هماهنگی‌های لازم را انجام بدهد فلذا برای ساماندهی هرچه بیشتر، شورایی با مدیریت ‌حضرت آقا تشکیل شد. شاید یگانه شورایی که خود ‌حضرت آقا مدیریت آن را برعهده داشتند، همین شورا بود. این شورا متشکل از وزرا و نماینده‌ی رئیس‌جمهور و وزرای ذی‌ربط بود و بسیار شورای بزرگ و مهمی بود.

* جلسات این شورا در محضر خود حضرت آقا تشکیل می‌شد؟

بله، من بعد از آن هیچ شورایی را به آن عظمت بخاطر ندارم.‌ بعداً برخی از مسؤلین آنجا پیشنهادی خدمت ‌حضرت آقا بردند. آقای لاریجانی که آن زمان وزیر ارشاد بود و آقای صدر که دبیر شورا بود و آقای محمدی‌عراقی که رئیس سازمان تبلیغات و بنده. پیشنهادی در جهت تأسیس یک سازمان بزرگ که ترکیب و ادغامی از سازمان‌های بین‌المللی گوناگون همچون سازمان تبلیغات بین الملل، سازمان ارشاد بین الملل،‌ مجمع اهل بیت و مجمع‌التقریب بود را خدمت ‌حضرت آقا ارائه کردیم. این سازما‌ن‌ها باید در فعالیت‌ها کاملاً‌ ادغام می‌شدند تا با یک ستاد حرکت کنند.

البته در وهله‌ی اول نظر بر این بود تا همه فعالیت‌های بین‌المللی با این سازمان ادغام شوند. در اینجا دو مسأله بود که باید در ابتدا حل می‌شد: اولاً این کار به این عظمت و وسعت شدنی هست یا خیر؟ ثانیاً کدام شخص می‌تواند مسئولیت این کار عظیم را بپذیرد؟ به رحال بعد از حدود یک سال و نیم رهبرانقلاب دستور تشکیل سازمان فرهنگ و ارتباطات را دادند. این سازمان برای اهداف بلند و والا همچون اعزام مبلغ مرکزی به کل جهان، هدایت همه‌ی مجله‌های جمهوری اسلامی که آن زمان بالغ بر صد و اندی مجله در خارج از کشور بود و به زبان‌های گوناگون ترجمه می‌شد،‌ هدایت و چاپ کتاب‌های متعدد از طرف جمهوری اسلامی، مسئله‌ی گفتگو با ادیان، مسئله‌ی گفتگو با اهل سنّت، مسئله‌ی شیعه، مسائل ایران‌شناسی. شش دایره ترسیم کردیم؛ دایره‌ی ایران، دایره‌ی شیعه، دایره‌ی انقلاب، دایره‌ی اسلام، دایره‌ی ادیان، دایره‌ی بشری عام.

در هر دایره‌ای خطوط استراتژیک ترسیم شد. بالغ بر چهل‌، پنجاه موضوع در پرونده مطرح شد؛ ازجمله: رسیدگی به زنان خارج از کشور، کودکان، طبقات مختلف جامعه، تبلیغ ایران، تاریخ ایران، فرهنگ ایران، زبان فارسی، انقلاب، ریشه‌های انقلاب، رجال انقلاب، دستاوردهای انقلاب. البته این بخاطر دید وسیع ‌حضرت آقا بود که بسیار مهم و ارزشمند بود. یک اساسنامه‌ی موقت برای این مهم تنظیم شد. رهبرانقلاب اسلامی لطف کردند و تشکیل این سازمان را به عهده‌ی بنده گذاشتند. خیلی برای من سخت بود باید دو عمل جراحی بزرگ انجام می‌دادم؛ یکی اینکه این سازمان‌های متعدد بین‌المللی که نام بردم را شناسایی و بررسی و تفکیک کنم که بسیار کار دشواری بود و دیگر اینکه این سازمان‌ها را در یک بدنه‌ی واحد به یکدیگر پیوند دهم. حال باید نیروها را چگونه تقسیم کرد؟ بحث تجدید تنظیم اساسنامه و بعد از تنظیم آن، تبیین جایگاه دولتی این سازمان جدید چگونه خواهد بود؟

بالاخره یک سازمان خوبی با بودجه‌ی بسیار کم تشکیل شد. زحمت‌های زیادی برای آن کشیده شد. هر بار که خدمت ‌حضرت آقا می‌رسیدیم یک دید وسیعی را از این موضوع به ما نشان می‌دادند. ما هم برای تحقق اهدافی که ایشان برایمان ترسیم می‌کردند، اقدام می‌کردیم. هر قدر جلوتر می‌رفتیم اهدف بلندتری را به ما نشان می‌دادند. این برنامه‌ریزی و اهداف همگی برای کل فعالیت‌های تبلیغی بود که ‌حضرت آقا در نظر داشتند. بعد از آن هم مرکز جهانی علوم اسلامی و مرکز سازمان مدارس و حوزه‌ها به دستور ایشان ادغام شدند. البته قبل از ادغام، یک سازمان بود با دو معاون که ریاست داشت با دو معاونت مختلف که هماهنگی‌ها را انجام می‌دادند. در مرحله‌ی سوم همگی در جامعة‌المصطفیِ جهانی ادغام شدند. امروز این دانشگاه یک حرکت عظیم جهانی است. همه اینها از عمق افکار بلند ‌حضرت آقا و آن دید جهانی و وسیع ایشان ناشی می‌شود.

اولین خاطره‌ بنده همین خاطره‌ی برنامه‌ریزی ‌حضرت آقا برای فعالیت‌های فرهنگی است که نشان‌گر آن بود ما اصلاً ذهنمان به این‌جور مسائل نمی‌رسید و آن دید وسیع رهبری را نشان می‌داد. این مسائلی که گفتم هر کدام شاخه‌ها و توابع خود را به‌همراه داشت. در هر بابی یک حرکتی را به خود اختصاص می‌داد. احزاب گوناگون شیعی، مراکز فرهنگی‌ آنها،‌ قدرت‌هایشان، اقتصاد‌دان‌هایشان، همه و همه نیازمند هماهنگی‌های بسیاری بود تا بتوان مشکلات مربوط به هر کدام را حل کرد. در یک جمله تکفل شیعیان جهان. این کاری بود که ‌حضرت آقا انجام می‌داد.

۱) منظور صدور فتوای معروف شیخ شلتوت مبنی بر جواز عمل بر اساس مذهب شیعه و زیدیه است.

ابراهیمی‌ترکمان: آیت ‌الله تسخیری نماد اخلاق و معنویت اسلامی بود

ابراهیمی‌ترکمان: آیت ‌الله تسخیری نماد اخلاق و معنویت اسلامی بود

چهارشنبه, 09 مهر 1399

 رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سخنرانی خود در وبینار "بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت ‌الله تسخیری" که (8 مهرماه 1399) در حوزه ریاست این سازمان برگزار شد، گفت: نشست امروز به پاس بزرگداشت نام و یاد عالم ربانی، زبان گویای جهان اسلام و تشیع حضرت آیت الله شیخ محمد علی تسخیری(ره) همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال ایشان، با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام برگزار می‌شود.

«ابوذر ابراهیمی‌ترکمان» با بیان ویژگی‌های برجسته آیت ‌الله تسخیری گفت: این شخصیت بزرگوار در طول زندگی خود، خدمات شایانی به ترویج فرهنگ اسلامی در جهان داشت.

ابراهیمی‌ترکمان اظهار کرد: همه ما می‌دانیم که اختلاف قبل از علم، رحمت است و آن چه که پیامبر اکرم(ص) در روایتی فرمودند: "اختلاف امتی رحمه"، مربوط به اختلاف قبل از علم است چراکه بعد از علم اختلاف، خطرناک است.

عضو حقوقی شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) افزود: آیت الله تسخیری پیش از علم به اختلافات احترام می‌گذاشت، اما بعد از علم، به علم عمل می‌کرد و هیچگاه در گفت‌وگوهایی که در اجلاس‌های بین‌المللی داشت به دنبال فقط فهماندن نبود، گاهی به دنبال فهمیدن هم بود.

وی در ادامه سخنانش، به علت نفوذ کلام آیت الله تسخیری در میان نخبگان جهان اسلام اشاره کرد و گفت: ایشان در گفت‌وگو به جای اثبات به دنبال اقناع بود و پیام به گونه‌ای عرضه می‌کرد تا مخاطب آن را بپذیرد و همواره در کنار نعمت، توجه به منعم داشت، یعنی خداوند را در همه حال ناظر بر اعمال خود می‌دید و همیشه ضمن پای‌بندی به اصول خود، حرف دیگران را گوش می‌داد و با تن رنجور خود، سالیان سال در اجلاس‌هایی که شرکت در آنها بسیار سخت بود، حضور می‌یافت و از آموزه‌های اسلامی دفاع می‌کرد.

* آیت ‌الله تسخیری چهره برجسته وحدت‌آفرین بود

رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تأکید کرد: در این برهه‌ای که به شدت به تعادل احتیاج داریم، ایشان یک شیخ متعادل مسلمان بود. یعنی به دور از افراط گرایی و تفریط.

وی خاطرنشان کرد: در دنیایی که آموزش‌های اسلامی با بدفهمی مواجه شده، ایشان سعی می‌کرد با تکیه بر متون اسلامی و نصوص اسلامی، فهم درستی از اسلام را در دنیا ترویج کند. فهم کجی که موجب پیداش گروه‌هایی مانند داعش شد، هیچ گاه در قاموس اندیشه حضرت آیت الله تسخیری راه نداشت.

ابراهیمی‌ترکمان با اشاره به نقش بسزای آیت الله تسخیری در ایجاد تقریب در جهان اسلام گفت: ایشان همیشه سعی می‌کرد با استفاده از فقه و اصول فقه، فقه و اجتماع و فقه و سیاست و تمام علوم اسلامی، چهره رحمانی اسلام را به جهانیان معرفی کند. خداوند در این راه این توفیق را به او داد تا بتواند موفق شود. این توفیق نصیب هر کسی در دنیا نمی‌شود.

وی یادآور شد: ایشان هیچ گاه کسی را به خود دعوت و جذب نمی‌کرد، همیشه سعی بر این داشت تا همگان را به اسلام راستین و دین محمدی(ص) دعوت کند. در واقع، خود را حامل آموزش‌های اسلامی و فهم اسلامی و معنویت و اخلاق اسلامی می‌دانست و این مهم را در رفتار خود پیاده کرده بود و از او شخصیتی ساخته بود که در جهان اسلام، همه به گفت‌وگو با او علاقه‌مند بودند.

وی با اذعان اینکه آیت الله تسخیری نمادی از اخلاق و معنویت اسلامی بود، تأکید کرد: بزرگداشت چنین شخیت‌هایی می‌تواند الگوهایی برای جهان بی الگوی ما باشد، جهانی که از فقدان الگو رنج می‌برد و جهانی که الگوهای انحرافی را برای خودش انتخاب کرده است. ما با تکیه بر این شخصیت ایشان می‌توانیم مسیرهای تعالی را طی کنیم.

گفتنی است سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به پاس بزرگداشت نام و یاد عالم ربانی حضرت آیت الله شیخ محمد علی تسخیری(ره)، همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال ایشان، نشست بین‌المللی بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت‌الله تسخیری را امروز (8 مهرماه) با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام در محورهای ولایت مداری و انقلابی‌گری، مجاهدت و خستگی ناپذیری، اخلاق و معنویت، وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی، ارتباطات اسلامی و دیپلماسی فرهنگی و علم و اندیشه (به صورت حضوری و ویدئو کنفرانس) برگزار کرد.

وزیر ارشاد: تفسیر «المختصر فی تفسیر القرآن» آیت ‌الله تسخیری رهاوردی برای جهان اسلام است

وزیر ارشاد: تفسیر «المختصر فی تفسیر القرآن» آیت ‌الله تسخیری رهاوردی برای جهان اسلام است

 «سیدعباس صالحی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنرانی خود در وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های حضرت آیت ‌الله تسخیری» که امروز ـ سه شنبه 8 مهرماه ـ در حوزه ریاست این سازمان برگزار شد، آيت الله تسخيري را مرد جهاد و مقاومت برشمرد و گفت: مرحوم آيت الله تسخيري، شخصیت و مرد گفت‌وگو بود. شاید از این جهت، مشابه ایشان یا کم داشتیم و یا حتی می‌توانیم مدعی شویم که در دهه‌های اخیر نداشتیم. آنچه آيت الله تسخيري را نسبت به دیگر شخصیت‌هایی که در این عرصه ورود داشتن متمایز می‌کرد، این است که معتقد به گفت‌وگو بود.

وی ادامه داد: ایشان در مسیر گفت‌وگو، خستگی‌ناپذیر بود و در بیش از ۸۰۰ کنفرانس در داخل و خارج از کشور حضور یافت که بیانگر خستگی‌ناپذیری ایشان بود.

صالحی اظهار کرد: این عالم بزرگ در دهه پایانی عمر خود با جسمی رنجور به شکل اعجاب برانگیزی در فضای گفت‌وگو و ارتباط با جهان اسلام و غیر اسلام حضور یافت و علاوه بر اعتقاد به گفت‌و‌گو محتوای دانشی ارزشمند و جالب توجهی داشت.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: نکته سومی که در ویژگی‌های برجسته آيت الله تسخيري مشهود بود، شخصیت گفت‌وگو محور ایشان است. محتوای غنی بود که در فضای گفت‌وگو داشت.

وی در ادامه سخنانش، روحیه خاص تعاملی و ارتباطی را از ویژگی‌های برجسته آيت الله تسخيري دانست و گفت: ادب و زبان فاخر هم از دیگر ویژگی‌های ایشان بود و این شاعر برجسته زبان عربی و آشنا به واژگان عربی چنان در ادبیات عرب تبحر داشت که در مجالس و محافل مایه اعجاب حاضران و ادیبان می‌شد. در محافلی که حضور می‌یافت، مخاطبان او می‌دانستند که با شخصیت خبره، فرهیخته و دانشمند مواجه هستند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تعبیر «زبان گویای اسلام و تشیع» در توصیف آیت‌الله تسخیری در بیانات مقام معظم رهبری اظهار کرد: این تعبیر بسیار قابل تأمل است و افرادی که با ایشان تعامل داشتند به خوبی می‌دانند که اغراق‌آمیز نبوده و توصیفی دقیق است.

قرآن در زندگی علمی آیت ‌الله تسخیری تبلور یافته بود

صالحی افزود: آیت ‌الله تسخیری برای وحدت و ارتباط به تنهایی یک امت بود و شخصیتی قرآنی داشت و قرآن در زندگی علمی‌اش تبلور یافته بود.

وی تأکید کرد: آیت ‌الله تسخیری تفسیر قرآنی با نام «المختصر المفید فی تفسیر القرآن المجید» را به توصیه شهید صدر به رشته تحریر درآورد و سال‌ها برای نگارش آن زحمت کشید. این عالم بزرگ شخصیتی مأنوس و مرتبط با قرآن داشت و تفسیر «المختصر فی تفسیر القرآن» رهاورد قابل توجهی برای جهان اسلام و بیانگر انس ایشان با قرآن بود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: در این تفسیر سعی شده است در ارتباطی سریع با مخاطب مطالب پر محتوایی ارائه شود تا جوانان بتوانند از آن استفاده کنند.

وی در پايان سخنانش، مطرح کرد: منشور تقریبی آیت‌ الله تسخیری مبتنی بر چهار اصل «یافتن و شناخت مشترکات»، «توسعه مشترکات»، «همکاری براساس مشترکات» و تلاش برای دوری از شرح اختلافات در موارد مختلف بود و این چهار اصل مبنای تلاش‌های نظری و عملکردی آیت‌الله تسخیری بود.

گفتنی است؛ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به پاس بزرگداشت نام و یاد عالم ربانی حضرت آیت الله شيخ محمد علي تسخیری(ره)، همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال ایشان، نشست بین‌المللی بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت‌الله تسخیری را امروز (8 مهرماه) با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام در محورهای ولایت مداری و انقلابی‌گری، مجاهدت و خستگی ناپذیری، اخلاق و معنویت، وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی، ارتباطات اسلامی و دیپلماسی فرهنگی و علم و اندیشه (به صورت حضوری و ویدئو کنفرانس) برگزار کرد.

حجت‌الاسلام العلاق: آیت الله تسخیری ثمره مکتب امام خمینی(ره) و شهید صدر است

حجت‌الاسلام العلاق: آیت الله تسخیری ثمره مکتب امام خمینی(ره) و شهید صدر است

حجت‌الاسلام «سید علی العلاق»از علمای عراق در سخنرانی خود در وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های حضرت آیت ‌الله تسخیری» که امروز ـ سه شنبه 8 مهرماه ـ در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، بیان کرد: این مناسبت ما را وادار می‌کند که یک درنگی داشته باشیم در این جایگاه تا یادبودی به جا بیاوریم و یادی از این بزرگمرد و پیشگام و عامل مخلص و صادق خداوند تبارک و تعالی کنیم.

وی افزود: آیت الله تسخیری، این مرد بزرگ ارزش این را دارد که ما وفاداری خود را نسبت به او و بخاطر آنچه در زندگی خویش انجام داد و بخاطر آنچه تقدیم کرد و خود را وقف برای خدا کرده بود، متذنکر شویم.

حجت‌الاسلام العلاق ادامه داد: آیت الله تسخیری فارغ التحصیل مکتب ارزشمندی بود که اولین مکتبی که در آن رشد یافت، مکتب شهید بزرگوار امام محمدباقر صدر، مکتب آگاهی، تلاش و حرمت برای اسلام بود. او به عنوان شاگردی وفادار تلاشگر و فعال بود که بعد از آموختن علوم از حوزه نجف اشرف، فعالیت‌های مختلفی در عراق داشت.

وی اظهار کرد: همچنین به عنوان نماینده شهید صدر در خیلی از شهرهای عراق بود. این مرد بزرگ برای نشر آگاهی اسلامی در بین دانشجویان و مردم جامعه و ملت عراق با تلاش و جدیت به کار خود مشغول بود و در این راه به موفقیت‌های زیادی دست یافت.

حجت‌الاسلام العلاق دومین مکتبی که آیت الله تسخیری در آن رشد یافت، مکتب حضرت امام راحل امام خمینی(ره) برشمرد و گفت: مکتب امام خمینی(ره)، مکتب فقه، مجاهدت و فداکاری بود. مضافا بر ایمان، به آگاهی اسلامی و مجاهدت و تلاش اسلامی و دعوت برای برپایی حکومت اسلامی هم تأکید داشت.

وی در ادامه سخنانش، افزود: آیت الله تسخیری نتیجه و ثمره ی عملی این دو مکتب جهادگر بزرگ بود. هر دو این مکتب، ثمرات چشمگیری در امت اسلامی داشتند و تمام اینها به خاطر مجاهدت‌های شهید صدر از یک طرف و امام انقلاب حضرت امام خمینی(ره) و از طرف دیگر آیت الله تسخیری و همیاران گرامی او با تأثیر گرفتن از این دو مکتب در این مسیر گام برداشتند.

وی همچنین، ادامه داد: این مرد بزرگ همگام با جریانات انقلاب اسلامی در نهادهای اسلامی مشغول به کار شد و از مهاجران عراقی، استقبال و حمایت کرد. ایشان فعالیت خود در عرصه وحدت اسلامی ادامه داد و برای تقریب و همبستگی اسلامی تلاش می‌کرد.

گفتنی است؛ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به پاس بزرگداشت نام و یاد عالم ربانی حضرت آیت الله شيخ محمد علی تسخیری(ره)، همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال ایشان، نشست بین‌المللی بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت‌الله تسخیری را امروز (8 مهرماه) با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام در محورهای ولایت مداری و انقلابی‌گری، مجاهدت و خستگی ناپذیری، اخلاق و معنویت، وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی، ارتباطات اسلامی و دیپلماسی فرهنگی و علم و اندیشه (به صورت حضوری و ویدئو کنفرانس) برگزار کرد.

گزارش تصویری/ آیت‌الله تسخیری در گذر زمان - ۳. فعالیت‌ها در مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)

گزارش تصویری/ آیت‌الله تسخیری در گذر زمان - ۳. فعالیت‌ها در مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)

آیت الله «محمدعلی تسخیری» از مؤسسان مجمع جهانی اهل ‌بیت (علیهم ‌السلام) بود که از بدو تأسیس در سال ۱۳۶۹ تا مرداد ۱۳۷۸ دبیرکلی این سازمان مهم و مبارک را بر عهده داشت و خدمات گسترده ای به پیروان اهل بیت(ع) در سراسر دنیا ارائه کرد. وی همچنین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را تأسیس کرد و علاوه بر آن در قامت مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام، معاون بین الملل سازمان تبلیغات اسلامی، نماینده مجلس خبرگان رهبری، دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و... اقدامات مؤثری در زمینه ترویج معارف دینی، وحدت جهان اسلام و خنثی‌سازی توطئه های دشمنان برای ایجاد تفرقه و درگیری بین ابناء امت اسلامی انجام داد. آیت الله تسخیری که ۲۷ مهر ۱۳۲۳ در نجف اشرف متولد شده بود روز ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ در تهران دار فانی را وداع گفت. ششم مهرماه چهلم درگذشت آن عزیز بود و خبرگزاری ابنا به مناسبت فرارسیدن این روز، تصاویر خاطره‌انگیزی از آن فقید سعید در گذر زمان منتشر می‌کند. سومین قسمت از این مجموعه تصاویر، مربوط به فعالیت های ایشان در مجمع جهانی اهل بیت(ع) است.

ابراهیمی ترکمان: آیت‌الله تسخیری با دانش گسترده و تسلط به عربی گفتمان تقریب را پیش برد

ابراهیمی ترکمان: آیت‌الله تسخیری با دانش گسترده و تسلط به عربی گفتمان تقریب را پیش برد

آیت الله «محمدعلی تسخیری» از مؤسسان مجمع جهانی اهل ‌بیت (علیهم ‌السلام) بود که از بدو تأسیس در سال ۱۳۶۹ تا مرداد ۱۳۷۸ دبیرکلی این سازمان مهم و مبارک را بر عهده داشت و خدمات گسترده ای به پیروان اهل بیت(ع) در سراسر دنیا ارائه کرد.

وی همچنین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را تأسیس کرد و علاوه بر آن در قامت مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام، معاون بین الملل سازمان تبلیغات اسلامی، نماینده مجلس خبرگان رهبری، دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و... اقدامات مؤثری در زمینه ترویج معارف دینی، وحدت جهان اسلام و خنثی‌سازی توطئه های دشمنان برای ایجاد تفرقه و درگیری بین ابناء امت اسلامی انجام داد.

آیت الله تسخیری که ۲۷ مهر ۱۳۲۳ در نجف متولد شده بود روز ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ در تهران دار فانی را وداع گفت. ششم مهرماه چهلم درگذشت آن عزیز است و خبرگزاری ابنا به مناسبت فرارسیدن این روز، سلسله گفتگوهایی با علماء و مسئولانی که همراه و همکار ایشان بودند، انجام داده است که بتدریج منتشر می گردد.

در چهلمین روز درگذشت این اندیشمند طلایه‌دار وحدت، خبرگزاری ایکنا با «ابوذر ابراهیمی ترکمان» عضو حقوقی شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) و رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گفت‌و‌گویی انجام داده است، تا از فعالیت‌های بزرگ‌مرد تقریب که بنیانگذار این سازمان بوده است، برای ما بگوید.

63c85d8fea3a65f4a0888e30607c53a7_632.JPG



ابراهیمی ترکمان در ابتدای این گفتگو اظهار کرد: آیت‌الله تسخیری از شخصیت‌هایی برجسته به‌شمار می‌آمد و هنگام تحصیل در نجف از شاگردان سرآمد شهید صدر بود، ایشان تحصیلات خوب و موفقی را پشت سر گذاشتند و به مبانی اسلام آشنایی کامل داشتند. آیت‌الله تسخیری زمانی که از عراق به ایران تبعید شد، در حوزه علمیه قم به تدریس پرداخت و نسبت به پرورش شاگردانی موفق و آشنا به اسلام اهتمام داشت.

* دفاع از حقانیت اهل بیت(ع)

رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تصریح کرد: آیت‌الله تسخیری پس از انقلاب ویژگی خاصی داشت و آن این بود که به فقه اهل سنت و تشیع آشنایی کامل داشت، به همین دلیل موارد تقریبی را به خوبی تشخیص داده بود و از آن‎ها در گفت‌و‎گوها استفاده می‎کرد.

ابراهیمی ترکمان ادامه داد: ایشان دو ابزار بسیار خوب برای گفت‌وگو و تقریب مذاهب داشت، نخست دانش گسترده و فراوان و دیگری تسلط به ادبیات عرب تا حدی که دیوان شعر عربی دارد، با این توانمندی‌ها در مجامع بین‎المللی به عنوان مدافع حقانیت آیین محمدی و اهل بیت(ع) همواره حضور داشت.

وی تأکید کرد: آیت‌الله تسخیری چون انسان بسیار خوش‌نیتی بود، همیشه این نیت به طرف مقابل منتقل می‌شد و به همین دلیل همه احساس می‌کردند اگر این عالم بزرگ مخالفتی هم دارد، با گفته افراد مخالف است نه گوینده. به همین دلیل همواره در همه جای دنیا مورد احترام بود. در سفرهای متعددی که بنده در خدمتشان بودم، همیشه این ویژگی را احساس می‌کردم.

* خاطره‎ای که به یاد ماند

ابراهیمی ترکمان با ذکر خاطره‌ای از آیت‌الله تسخیری بیان کرد: آیت‌الله تسخیری کارمند رسمی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بود، سه ـ چهار سال پیش روزی من پرونده کارمندی ایشان را دیدم، مشاهده کردم که این عالم بزرگ یکی از پایین‎ترین پست‌‏های اداری را دارند، در حالی که مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام بودند، اما هیچ وقت نرفتند این مسئله را دنبال کنند که پُست سازمانی بالاتری بگیرند.

رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ادامه داد: بنده تلاش کردم پُست مناسبی برای ایشان بگیرم، زمانی که حکم کارگزینی جدید را برایشان بردم بسیار تعجب کرد و اصلاً در این فضا نبود که پُست قبلی با جدید چه تفاوتی داشت و این مسئله به خوبی نشان می‎داد ایشان هیچ وقت برای منافع و مسائل شخصی کار نمی‏‌کرد و توجهی به منافع شخصی نداشت و تمام توجهشان معطوف به این بود که بتواند خدمت کند.

* تقریب را باور کنیم

وی در پاسخ به این سؤال که برای ادامه دادن راه تقریبی آیت‌الله تسخیری چگونه باید عمل کرد، گفت: اول باید باور به تقریب داشته باشیم و این اعتقاد در میان ما رشد کند و بدانیم که ما مسلمانان اگر با هم اختلاف داشته باشیم، قطعاً در برابر دشمنان نمی‌توانیم ایستادگی کنیم.

ابراهیمی ترکمان در پایان تأکید کرد: باید به نقاط مشترک یکدیگر احترام گذاشته و بر این نقاط تأکید و تکیه کنیم. امیدوارم که در آینده حوزه‌های علمیه و دانشگاه‏‌ها شخصیت‌هایی در تراز مرحوم آیت‏‌الله تسخیری پرورش داده و به جامعه تقدیم کنند.

گزارش تصویری/ آیت الله تسخیری در گذر زمان - ۲. دهه اول انقلاب اسلامی

گزارش تصویری/ آیت الله تسخیری در گذر زمان - ۲. دهه اول انقلاب اسلامی

آیت الله «محمدعلی تسخیری» از مؤسسان مجمع جهانی اهل ‌بیت (علیهم ‌السلام) بود که از بدو تأسیس در سال ۱۳۶۹ تا مرداد ۱۳۷۸ دبیرکلی این سازمان مهم و مبارک را بر عهده داشت و خدمات گسترده ای به پیروان اهل بیت(ع) در سراسر دنیا ارائه کرد. وی همچنین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را تأسیس کرد و علاوه بر آن در قامت مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام، معاون بین الملل سازمان تبلیغات اسلامی، نماینده مجلس خبرگان رهبری، دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و... اقدامات مؤثری در زمینه ترویج معارف دینی، وحدت جهان اسلام و خنثی‌سازی توطئه های دشمنان برای ایجاد تفرقه و درگیری بین ابناء امت اسلامی انجام داد. آیت الله تسخیری که ۲۷ مهر ۱۳۲۳ در نجف اشرف متولد شده بود روز ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ در تهران دار فانی را وداع گفت. ششم مهرماه چهلم درگذشت آن عزیز است و خبرگزاری ابنا به مناسبت فرارسیدن این روز، تصاویر خاطره‌انگیزی از آن فقید سعید در گذر زمان منتشر می‌کند.

[12 3 4 5  >>  

مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)

مجمع جهانی اهل‎بیت(علیهم‎السلام)، به عنوان یک تشکل جهانی و غیردولتی، از طرف گروهی از نخبگان جهان اسلام تشکیل شده است. اهل‎بیت(علیهم‎السلام) به این دلیل بعنوان محور فعالیت انتخاب شده‎اند که در معارف اسلامی در کنار قرآن، محوری مقدس را که مورد پذیرش عامه مسلمین باشد، تشکیل می‎دهند.
مجمع جهانی اهل‎بیت(علیهم‎السلام) دارای اساسنامه‎ای مشتمل بر هشت فصل و سی و سه ماده است.

  • ایران - تهران - بلوارکشاورز - نبش خیابان قدس - پلاک 246
  • 88950827 (0098-21)
  • 88950882 (0098-21)

تماس با ما

موضوع
ایمیل
متن نامه
3*4=? کد امنیتی